بررسی اندرکنش و تعیین فاصله بهینه تونلهای دوقلوی بزرگراه حکیم تهران ( تونل چیتگر) با استفاده از تحلیل عددی

چکیده 
 در سالهای اخیر نیاز به طراحی و ساخت تونلهای شهری، بویژه بمنظور حمل و نقل، افزایش قابل توجهی یافته است. اجرای تونلهای بزرگراهی به شکلهای مختلفی صورت میگیرد که یکی از میباشد. یکی از مهمترین مسائلی که در این نوع تونلها ( Twin tunnel) رایجترین آن حالت دوقلو مطرح است، فاصله بهینه دو تونل مجاور میباشد. حفاری تونلهای مجاور ممکن است منجر به اثرات اندرکنشی قابل توجهی گردد که ایجاد آسیب و ناپایداری در این تونلها را به دنبال داشته باشد. تونل دو قلوی چیتگر تهران ادامه بزرگراه حکیم است که در محل پارک جنگلی چیتگر به صورت تونلی در نظرگرفته شده است. در این مقاله، اندرکنش تونلهای دوقلوی چیتگر با استفاده از روش عددی تفاضل محدود ( نرم افزار بصورت دو بعدی مدلسازی شده است. پروسه حفاری تونل دوقلوی چیتگر بصورت چند ( Flac 2D مرحلهای و با احتساب آزادسازی تنش مدلسازی شده است. بمنظور در نظرگیری آزادسازی تنش در مدل دو بعدی و تقریب صحیح از بارهای وارده بر سیستم نگهداری، منحنی اندرکنش زمین در مراحل مختلف اجرای تونل بدست آمده است. ( Ground response curve) بررسیهای عددی جهت تعیین حداقل فاصله دو تونل حاکی از آن است که با افزایش فاصله دو تونل نسبت به هم مقدار تنشهای اصلی حداقل و حداکثر در مرکز پیلار میانی کاهش یافته بطوریکه با فاصلهای بیش از یک برابر عرض تونل ( 18 متر) به مقادیر ثابتی خواهد رسید. همچنین در صورتی که اگر فاصله دو تونل بیش از سه چهارم عرض تونل ( 14 متر) باشد تغییرات نیروی محوری و ممان خمشی دو تونل ناچیز خواهد شد. با توجه به درنظر گیری حداقل میزان رهاسازی تنش در مدلسازی عددی دو بعدی ( معادل با جابجاییهای شعاعی در جبهه کار حفاری طبق رابطه پانت)،میتوان حداقل فاصلهای معادل با یک برابر عرض تونل ( 18 متر) را بعنوان فاصله بهینه برای تونل - های دوقلوی چیتگر در نظر گرفت.

واژه های کلیدی:

اندرکنش تونل، تونل دوقلو، تونلسازی شهری، مدلسازی عددی.

نویسندگان :

عباس معادیخواه  ، روح ا... جاودان  ، مجتبی محمد نژاد

پنجمین کنفرانس مکانیک سنگ ایران (1393)

ارائه مدلی جهت شناسایی و تعیین ارتباط بین شاخص های تاثیرگذار در فرآیند اجرای پروژه های نگهداری فضاهای زیرزمینی توسط تکنیک DEMATEL

چکیده 
 امروزه برای ایجاد فضای ایمن در حفر سازه های زیرزمینی، انواع زیادی از وسایل نگهداری وجود دارد که هرکدام حالت خاصی از تعادل برای سیستم ایجاد می کند و انتخاب آن ها به پارامترهای متعددی بستگی دارد. حفاری هرگونه سازه زیرزمینی، تمایل به تغییر شکل دارد واین تغییر شکل باتوجه به مقاومت سنگ صورت می پذیرد. اگر سنگ دارای مقاومت کافی نباشد، سنگ های اطراف سازه تمایل به تغییر شکل به سمت داخل پیدا می کنند و چنانچه وسایل مصنوعی جهت مقابله با این تغییر مهیا نشده باشد ، سازه ریزش خواهد کرد. به منظور استفاده از سازه های زیرزمینی در عملکردهای حیاتی و راهبردی نظیر مراکز داده، مراکز مخابراتی، مراکز صنعتی با اهمیت، مراکز کنترل و فرماندهی و پناهگاه های ویژه در ایجاد امنیت باید تا حد امکان به شناسایی ریسک های موجود در تونلسازی و تعدیل آنها با استفاده از روش های مناسب پرداخته شود. در طراحی سازه های مراکز زیرزمینی، معمولاً یک تهدید را به عنوان تهدید مبنا در نظر می گیرند که برای مقابله با آن باید از روش های مقاوم سازی مناسب بهره برد. با توجه به اهمیت مسائل ذکرشده درخصوص سازه های زیرزمینی، هدف اصلی در این پژوهش ارائه مدلی جهت شناسایی وبررسی ارتباط بین شاخص های تاثیرگذار در نگهداری و مقاوم سازی فضاهای زیرزمینی می باشد، که ازدوپرسش نامه استفاده شده است، پرسشنامه اولی جهت شناسایی شاخص های مهم که از طریق استفاده شده است، مطابق spss توسط نرم افزار t- test نظرکارشناسان وخبرگان و آزمون آماری این آزمون 10 شاخص تاثیرگذار شناسایی شده اند که عبارتند از: هزینه ، پیچیدگی اجرا، مقاوت دربرابرتنش ، ضریب اطمینان ، سرعت اجرا، دسترسی به نیروی انسانی متخصص، دسترسی به وبه صورت ماتریسی جهت DEMATEL ماشین آلات وتجهیزات پرسش نامه دومی طبق تکنیکبررسی ارتباط و شدت شاخص هی مهم در سیستم نگهداری به کاربرده شده است. این تحقیق ازنظر هدف کاربردی وآزمایشی می باشد وبه صورت ارائه مدل موردمطالعه واقع شده است. جهت استفاده شده است. که درنهایت DEMATEL بررسی ارتباط بین شاخص ها وشدت آنها ازتکنیک بیشترین تاثیر را در اجرای پروژه های ( C شاخص دسترسی به نیروی انسانی متخصص( 6 بیشترین اهمیت را نسبت به سایر ( C نگهداری فضاهای زیرزمینی داشته است و شاخص هزینه( 1 شاخص ها در این زمینه داشته است.

واژه های کلیدی:

تکنیک DEMATEL ،سازه های زیرزمینی، روش های مقاوم سازی، سیستم نگهداری.

نویسندگان :

مرتضی رحمانی نیکویی  ، حمید عسکری بشکانی

پنجمین کنفرانس مکانیک سنگ ایران (1393)

تاثیر ذرات شن نخودی در انتقال بار بر روی سگمنت در تونلسازی مکانیزه

چکیده 
 های سپردار به منظور نگهداری دائم از قطعات پیش ساخته بتن TBM در حفاری مکانیزه تونل با آرمه بنام سگمنت استفاده می شود. در این روش حفاری، یک فضای خالی حلقوی مابین جدار خارجی سگمنت و محیط درونگیر تونل ایجاد می شود. ضخامت فضای حلقوی به ضخامت اضافه حفاری، زاویه شیب سپر، دنباله سپر و طراحی آب بند بستگی دارد و محدوده آن بین 13 تا 18 سانتی متر متغیر است. به منظور توزیع یکنواخت بار وارد از سازند بر روی پوشش سگمنت، فضای خالی حلقوی بین این قطعات و توده سنگ در بر گیرنده، بسته به محیط درونگیر، با تزریق شن نخودی و دوغاب پر می شود. عموما در محیط های سنگی این عملیات شامل دو مرحله تزریق شن نخودی و سپس تزریق دوغاب می باشد، ولی در محیط خاکی تنها از تزریق دوغاب برای پس آکند استفاده می شود. عملیات لازم برای پر کردن این فضا پس آکند نامیده می شود. در محیط های سنگی با توجه به مشکلات اجرایی موجود، عمدتا مرحله تزریق دوغاب بسته به شرایط، در فاصله صد و پنجاه تا سیصد متری ( و گاها بیشتر) تزریق شن نخودی اجرا می شود. حال چنانچه در این فاصله زمانی، توده سنگ اطراف تونل تمایل به حرکت به سمت این فضای خالی را به صورت غیر یکنواخت داشته باشد، باعث اعمال بار غیر یکنواخت و نقطه ای بر روی سگمنت بتنی خواهد شد. در این مقاله هدف آنست که با استفاده از شبیه سازی عددی، تاثیر تزریق ذرات شن نخودی را قبل از تزریق دوغاب بر تنش و جابجایی ایجاد شده در پوشش بتنی سگمنت و توزیع بار بر روی آن را در شرایط بارگذاری غیر یکنواخت بررسی کرد. با توجه به ماهیت مسئله و قابلیت نرم افزارها، نرم برای انجام این شبیه سازی مناسب ترین نرم افزار دیده شد. نتایج شبیه سازی عددی UDEC افزار نشان می دهد، در شرایط اعمال بار غیر یکنواخت بر روی سگمنت، می توان ذرات شن نخودی را به صورت بالشتی در نظر گرفت که با اعمال بار غیر یکنواخت از یک جهت، امکان جابجایی ذرات پی گراول وجود خواهد داشت و از اعمال بارهای نقطه ای بر روی پوشش بتنی سگمنت جلوگیری بهعمل خواهد آورد و این بار غیر یکنواخت، با حرکت ذرات پی گراول و انتقال آن در محدوده فضای خالی حلقوی، به صورت یکنواخت تری توزیع خواهد شد.

واژه های کلیدی:

حفاری مکانیزه - پوشش سگمنت - فضای خالی حلقوی – شن نخودی - پس آکند - شبیه سازی عددی.

نویسندگان :

میلاد کاظمی ، حسین سالاریراد ، محمود تابش

پنجمین کنفرانس مکانیک سنگ ایران (1393)

تحلیل پایداری تونل مسیر دسترسی به تاج سد بختیاری ( مطالعه موردی تونل شماره 2 قطعه AR4 )

چکیده
 ساختگاه سد و نیروگاه بختیاری در بخش سفلای رودخانه بختیاری در استان لرستان و در بخش جنوبی ایران در دامنه های جنوب غربی زاگرس چین خورده واقع شده است. این سد به عنوان بلندترین سد دوقوسی بتنی جهان با ارتفاع 325 متر و با هدف تولید انر ژی برق سالیانه نزدیک به سه هزار گیگاوات درحال احداث می باشد. احداث راه دسترسی به جناحین بدنه سد ( تکیه گاه سمت AR و 4 AR چپ و راست) بختیاری از جمله اقدامات ضروری بوده و به همین منظور 2 مسیر، قطعه 3 بطول کلی 4561 متر بوده که اجرای آن بلحاظ AR در طراحی دیده شده است. مسیر دسترسی 4 شرایط زمین شناسی و توپوگرافی از اهمیت وی ژه ای برخوردار است. با توجه به اینکه تونل بعد از انجام 22.8 متر پیشروی از دهانه ورودی ( پرتال ورودی) دچار ریزش AR شماره 2 قطعه 4 شد، لذا بررسی و تحلیل پایداری تونل و ارائه نوع سیستم نگهداری هدف انجام از انجام این جهت ارزیابی شرایط VNIMI و Q ، RMR پژوهش بوده و در همین راستا از روش های تجربی و Q ، RMR توده سنگ و انتخاب نوع سیستم نگهداری تونل بهره گرفته شد. براساس طبقه بندی کلاس توده سنگ به ترتیب ضعیف، خیلی ضعیف و با پایداری کم، تعیین گردید و در VNIMI نهایت سیستم نگهداری متناسب هر روش ارائه شد. همچنین از مدلسازی عددی المان مجزا( UDEC2D)  جهت بررسی و نوع ریزش تونل استفاده شد. بر اساس تحلیل صورت گرفته و نتایج نرم افزار، نوع ریزش تونل در روش عددی با واقعیت تطابق قابل قبولی دارد و گویای این مطلب بوده که روش های عددی می تواند درخصوص تدقیق نتایج، شناسایی و نشان دادن سطوح یا نقاط بحرانی تحلیل ها مفید واقع شود. لازم بذکر است ریزش تونل شماره 2 منجرب گردید تا بطور کامل تغییر دهند.

واژه های کلیدی:

تحلیل پایداری به روش تجربی، مدلسازی عددی ،UDEC^2D ،سد بختیاری

نویسندگان :

مجتبی بهرامیان  ، جواد غلام نژاد  ، امیر حسین ابوطالبی  علی کره بندی

پنجمین کنفرانس مکانیک سنگ ایران (1393)

ارزیابی پتانسیل مچاله شوندگی در تونل انتقال آب طرح سد و نیروگاه سردشت

چکیده
 امروزه یکی از مهمترین مسائل پیش رو در تونلسازی وقوع پدیدهای بنام مچاله شوندگی در توده سنگهای ضعیف در مسیر تونل در طی حفاری است. طبق تعریف انجمن بینالمللی مکانیک سنگ مچاله شوندگی عبارت است از تغییر شکل وابسته به زمان که در اطراف تونل و سایر فضاهای زیرزمینی رخ میدهد و الزاماً با خزش ناشی از تنش فزاینده و بیش از مقاومت برشی در ارتباط است. جابجاییها ممکن است در هنگام ساخت متوقف شوند یا در یک دورهی طولانی ادامه یابند. این پدیده از دیرباز در احداث تونلها و فضاهای زیرزمینی مطرح بوده و با وجود پیشرفتهای ارزشمندی که در زمینه مهندسی ژئوتکنیک تا کنون صورت گرفته، مکانیزمهای بنیادی و اساسی مچالهشوندگی بخوبی و به طور کامل مشخص نشده است. تونل انتقال آب یا تونل بلند طرح سد و نیروگاه سردشت که به منظور انتقال آب از سد به نیروگاه میباشد دارای طول حدود 4500 متر و در تکیهگاه چپ ساختگاه قرار دارد. بخش اعظم این تونل ازمیان یک واحد اسلیتی با میانلایههای ماسهسنگی دگرگونه میگذرد که از شرایط سنگ چینهشناختی یکنواختی برخوردار است. با توجه به شرایط زمینشناسی منطقه و تغییرات سطح تنش برجا بررسی امکان پدیدهی مچالهشوندگی در این ناحیه ضروری است. هدف از این تحقیق ارزیابی پتانسیل مچاله شوندگی تونل بلند سردشت با سه روش تجربی، نیمه تجربی و تئوری_ تحلیلی که در آن رفتار توده سنگ با به بکارگیری روش عددی شبیه سازی شده است، می- باشد. روش تجربی هوک – مارینوس بر اساس دوپارامتر جابجایی و قطر معادل تونل استوار است. در روش نیمه تجربی استعداد مچالهشوندگی با استفاده از تغییر شکلهای قابل انتظار در اطراف تونل، در یک میدان تنش هیدرواستاتیک پیشبینی میشود. روشهای تئوری- تحلیلی در بردارندهی کلیهی روشهای حل بسته و روشهای عددی میباشند. در این تحقیق ابتدا تونل بر 300 و 600 متری تقسیم ، اساس نتایج ژئومکانیکی توده سنگ به سه قسمت با روبارههای 100بندی شد. سپس برای هر روباره شرایط مچالهشوندگی براساس روشهای مذکور مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان از انطباق نزدیک مدل شبیهسازی شده با شرایط واقعی سنگ است. با توجه به نتایج بدست آمده بر اساس روشهای مذکور شرایط زمین در روبارهی 100متری غیرمچالهشوندگی و در روبارههای 300 تا 600 متری بترتیب در ردهی مچالهشوندگی کم تا زیاد پیشبینی شد.

واژه های کلیدی:

مچاله شوندگی، روش عددی اجزا مجزا، واحد اسلیتی، تونل بلند سدسردش

نویسندگان :

محمد یزدانی  ، پدرام پیروی نسب

پنجمین کنفرانس مکانیک سنگ ایران (1393)

تحلیل خطر زلزله با نگرشی بر پروژ ه های مترو ریلی ( مطالعه موردی خط 2 مترو تبریز )

چکیده
 برآورد خطر زلزله، پایه و اساس کارهای مهندسی و طراحی سازه های مقاوم در برابر زلزله می باشد. با توجه به موقعیت کشور ایران به لحاظ قرارگیری در یکی از نقاط لرزه خیز جهان امکان وقوع زمین لرزه های متعدد در راستای گسل های فعال وجود دارد ، از این رو به منظور کاهش صدمات و افزایش ضریب ایمنی در برابر این گونه حوادث نیاز است که در طراحی آنها اثر بار دینامیکی درنظر گرفته شود ، لذا با توجه به قرارگیری خط دو قطار شهری تبریز به طول تقریبی 22 کیلومتر در نزدیکی محل گسل شمال تبریز ، دراین بررسی سعی شده است تا در فاز مطالعات لرزه خیزی از بین روشهای مختلف به بررسی و تحلیل خطر زلزله برروی مترو خط 2 پرداخته زلزله در آن منطقه به ازای احتمال های رخداد مختلف م یباشد. جهت PGA شود . بدست آوردن مقدار مذکور، از دو روش تعینی و احتمالاتی م یتوان استفاده کرد که هر یک می تواند PGA محاسبه ی روش مناسبی باشد. در هر دو روش از رابطه ی کاهندگی آشتیانی- زارع برای منطقه ی البرز مرکزی استفاده شده است.

کلید واژه ها:

تحلیل خظر زلزله ، مترو ، بیشینه شتاب افقی

نویسندگان :

مهدی حجتی  ، علی ارومیه ای  ، علی قنبری

پنجمین کنفرانس مکانیک سنگ ایران (1393)

پیش بینی میزان نشست سطح و ارزیابی تاثیر طول گام حفاری بر میزان نشست سطح زمین ناشی از تونلسازی ( مطالعه موردی تونل مترو قم)

چکیده بلند
 تونل سازی در نواحی کم عمق شهری و در زمین های نرم، همواره با مخاطراتی همراه است که نادیده گرفتن آنها می تواند نتایج ناخوشایندی در بر داشته باشد. مطالعات نشان م ی دهد که عوامل مختلفی مانند نوع و جنس زمین، عمق نسبی تونل، شرایط و حالت های تنش های موجود، روش حفاری تونل، نوع سیستم نگهداری و ... بر میزان نشست سطح زمین در اثر حفر تونل ها اثر م ی گذارند. به طور کلی حفر تونل و دیگر سازه های زیرزمینی منجر به حذف توده ای از خاک و سنگ محل و بروز تغییرات قابل توجه در وضعیت تنش اطراف آن ها می گردد. از جمله پدیده مهم ناشی از این دست خوردگی وقوع نشست هایی در سطح زمین است که این امر به ویژه در مورد تونل های کم عمق حفر شده در مناطق شهری و به خصوص به هنگام عبور از زیر مناطق مسکونی شهرها از اهمیت خاصی برخوردار است. بنابراین برای جلوگیری از خسارت های وارده ناشی از حفر تونل بر روی سازه های سطحی و زیرزمینی میزان نشست باید پیش بینی شود. در این تحقیق قطار شهری قم با طول حدود 14700 A به بررسی این موضوع در مترو قم پرداخته شده است. خط پیش ( TBM) با ماشین تونل زنی A تا 3 A متر و تعداد 14 ایستگاه بوده که حفر ایستگاه های 14 به روش تونلسازی مرحله ای ( سنتی) اجرا شده است. با توجه به دو A تا 1 A بینی و ایستگاه های 3 مترو قم؛ در این تحقیق به بررسی موضوع نشست در A روش حفاری مورد استفاده در تونل خط بقیه الله) که با روش سنتی اجرا شده، پرداخته شده است. ) A ولیعصر) تا 2 ) A حدفاصل ایستگاه 3 در ادامه منحنی نشست عرضی مربوطه بررسی شده است و سپس تاثیر حفر بخش پایینی تونل 1 سانتی متری در نشست / بررسی گردید که افزایش حدود 1 ( top) بر بخش بالایی تونل ( bench) سطح زمین مشاهده شد. به منظور تعیین طول بهینه گام حفاری، تحلیل هایی با طول گام های 1 متری انجام شده است. برای این منظور از نرم افزار / 1 و 7 / 5 ،1/ 3 ،1/ 1 ،0/ 9 ،0/ 7 ،0/ حفاری 5 و مدل رفتاری موهر- کولمب استفاده شده است. نتایج نشان می دهد با افزایش طول گام FLAC3D/ حفاری میزان نشست ها در سطح زمین افزایش پیدا می کند، و نیز اینکه تونل در طول گام های 5 1 متری پایدار بوده و در طول گام های بیشتر، پتانسیل ناپایداری زیاد است. / تا 5

واژه های کلیدی :

نشست، گام حفاری، مترو قم، نرم افزار FLACE3D

نویسندگان :

حامد عبداللهی پور  ، لهراسب فرامرزی

پنجمین کنفرانس مکانیک سنگ ایران (1393)

پیشبینی نرخ نفوذ ماشین حفار TBM با شبکه عصبی مصنوعی وتحلیل آماری رگرسیون خطی چند متغیره

چکیده
 امروزه استفاده از ماشینهای حفار تمام مقطع در صنعت تونلسازی بسیار گسترش یافته است. از اینرو تعیین و ارزیابی پارامترهای تأثیرگذار بر روی عملکرد این ماشینها به دلیل مسایل اقتصادی و همچنین هزینههای سنگین حفاری از اهمیت ویژهای برخوردار است. پیشبینی میزان نرخ نفوذ از جمله مهمترین عوامل در ارزیابی عملکرد ماشین حفار تمام مقطع بهشمار میرود. پارامترهای تأثیرگذار بر روی نرخ نفوذ دستگاه حفار تمام مقطع به دو گروه اصلی پارامترهای مربوط به شرایط زمین و پارامترهای مربوط به ماشین حفار تقسیم میشوند. در این مطالعه از دو روش شبکههای عصبی مصنوعی و رگرسیون خطی چند متغیره جهت پیشبینی میزان نرخ نفوذ ماشین حفاری استفاده شده است. در این پژوهش تونل انتقال آب کرج - تهران واقع در استان البرز به عنوان مطالعه موردی انتخاب شد. در ابتدا اطلاعات حاصل از حفاری در پروژه تونل انتقال آب کرج- تهران جمعآوری و پارامترهای تأثیرگذار بر روی میزان نرخ نفوذ مشخص شده است. در ادامه پس از انتخاب مناسبترین شبکه عصبی، آنالیز حساسیت بر روی هر یک از این پارامترها صورت گرفته است. مقایسه نتایج حاصل از دو روش مذکور نیز بر مبنای شاخصهایی نظیر ضریب تعیین، میانگین مربعات خطا و جذر میانگین مربعات خطا صورت گرفت. نتایج حاصل از تحلیلها نشان داد که مدل انتخاب شده از شبکه عصبی مصنوعی با شش پارامتر ورودی و دو لایه پنهان با هشت و شانزده نرون، دارای ضریب تعیین به مراتب بالاتر و میزان خطای کمتری نسبت به روش رگرسیون خطی چند متغیره است. در این حالت میزان ضرایب تعیین برای شبکه عصبی و 0 اندازهگیری شد. نتایج حاصل شده / 0 و 861 / رگرسیون خطی چند متغیره به ترتیب برابر با 991 از آنالیزها نشان دهنده تطابق بیشتر مقادیر پیشبینی شده توسط شبکه عصبی با مقادیر واقعی است.

کلمات کلیدی:

خصوصیات تودهسنگ، نرخ نفوذ، شبکههای عصبی مصنوعی، رگرسیون خطی چند متغیره.

نویسندگان :

بیژن افراسیابیان ، عباس آقاجانی بزازی ، نوید حسینی علائی

پنجمین کنفرانس مکانیک سنگ ایران (1393)

برآورد بار وارد بر پوشش بتنی تونل بلند سد سردشت با روش های تحلیلی و عددی

چکیده 
 تحلیل پایداری سیستم نگهداری تون لها یکی از موضوعات مهم در طراحی عملیات حفر تونل ها می باشد. با استفاده از روش همگرایی - همجواری، مقدار بار اعمال شده به سیستم نگهداری نصب شده در پشت سینه کار تونل تخمین زده می شود. از طرفی با کنترل میزان همگرایی توده سنگ های درزه دار که باعث کاهش مقاومت توده سنگ می شود می توان رفتار این گونه سنگ ها را بررسی کرد. تونل بلند سد سردشت، تونلی عمیق و دارای رژیم هیدرولیکی تحت فشار بوده و فشار آب زیرزمینی قابل توجهی بر پشت پوشش پوشش بتنی اعمال می گردد، بدین ترتیب تمام ستون آب زیرزمینی در طراحی پوشش پوشش بتنی اعمال نمی گردد. زیرا افت حاصل از عبور آب از درون درزه و شکاف توده سنگ و منطقه تزریق شده اطراف تونل باعث خواهد شد فشار واقعی وارد بر پوشش پوشش بتنی از ستون ایستابی آب زیرزمینی کمتر شود. به همین منظور با استفاده از روابط اشلایس فشار واقعی وارد بر پشت پوشش پوشش بتنی تونل بلند سد سردشت برآورد گردید. در ادامه بار وارده بر پوشش پوشش بتنی تونل بلند سد سردشت با روش همگرایی – همجواری ارزیابی شده است. در این تحقیق ضمن استفاده از معیارهای هوک - براون و موهر – کولمب برای تعیین آغار رفتار پلاستیک توده سنگ، روش خطوط مشخصه نیز که توسط طراحان اتریشی استفاده شده معرفی و نتایج آن با روش های تحلیلی یاد شده مقایسه گردید. هم چنین منحنی واکنش زمین در برگیرنده تونل، با استفاده از روش های عددی و تحلیلی رسم شده و در ادامه با رسم پروفیل تغییر شکل طولی زمین با روش های عددی و تحلیلی هوک و رسم منحنی مشخصه نگهدارنده تونل، میزان بار وارده بر پوشش پوشش بتنی تونل تعیین شده است.

واژه های کلیدی:

تونل بلندسردشت، روش همگرایی - همجواری، آب زیرزمینی، بار پوشش بتنی، روش های عددی و تحلیلی.

نویسندگان :

سعید طایی سمیرمی ، حسن بخشنده امنیه ، مرتضی رحیمی دیزجی ، حسن وحیدی

پنجمین کنفرانس مکانیک سنگ ایران (1393)

امکان سنجی تخمین تاریخچه مولفه های تنش برجا بر اساس آنالیز سه بعدی زبری سطوح درزه

چکیده 
 تحلیل پایداری سازه های سطحی و زیر سطحی، در محیط های ناپیوسته همواره با چالش های متعددی همراه بوده است. به منظور ایجاد دقت و صحت کافی، در این تحلیل ها لازم است که شناخت دقیقی از شرایط و پارامترهای برجای توده سنگ و محیط حاصل شود. تنش های برجا، به عنوان یکی از مهمترین پارامترهای محیطی قلمداد می شود که اندازه گیری و لحاظ تاثیر آن بر رفتار توده سنگ، بسیار حائز اهمیت است. اندازه گیری دقیق تنش های موجود در محیط، نیاز به توسعه آزمون های صحرایی دارد که عموما با هزینه های عملیاتی همراه است. لذا تا کنون تلاش هایی به منظور تسهیل این روش ها، توسعه یافته است. با توجه به کنترل پدیده های اتساع و شکست دانه های زبری توسط بارهای وارده بر درزه، در این تحقیق تلاش شده است که با مطالعه تغییرات هندسی ناهمواری های موجود در سطوح درزه های برجای سنگی قبل و بعد از برش در آزمایش های برش صحرایی سد رودبار در استان لرستان، ارتباط میان این تغییرات با سابقه بار های وارد بر درزه بررسی گردد. برای این منظور ضمن توسعه روشی دقیق و مستقل از مقیاس مبتنی بر تئوری فراکتال سه بعدی به منظور اندازه گیری مقادیر زبری در پروفیل های برخی از سطوح درزه، شدت بی نظمی این ناهمواری ها مورد اندازه گیری قرار گرفت. بر اساس نتایج، ارتباط منطقی میان تغییرات زبری سطح درزه در حین برش و بزرگی ماکزیمم بار نرمال وارده بر صفحه درزه قبل از برش در رابطه با تیپ سنگی دولومیت آهکی منطقه قابل بیان است. بر این اساس، با فرض رخداد جابجایی های برشی در درزه های برجا قبل از به کارگیری این تکنیک، آنالیز زبری سطح درزه می تواند به عنوان ابزاری مناسب به منظور پیش بینی مقدماتی مولفه نرمال از تنش های برجا بدون توسعه آزمون های برجا به کار گرفته شود. بعلاوه، این پژوهش توسعه مطالعاتی بیشتر به منظور لحاظ اثرات پارامتر های مقاومتی را پیشنهاد می نماید.

واژه های کلیدی:

تخمین مقدماتی تنش برجا، آنالیز سه بعدی زبری درزه، سد رودبار

نویسندگان :

عبدالهادی قزوینیان  ، محسن محبی  ، علیرضا یاراحمدی بافقی

پنجمین کنفرانس مکانیک سنگ ایران (1393)