بهینه سازی روشهای اجرایی سدهای بتن غلتکی با رویکرد مهندسی ارزش؛ مطالعه موردی

چکیده :
 صرفه جویی در زمان، هزینه و سهولت در روش اجرای کار در عین رعایت اصول کیفی به عنوان یک اصل اساسی در پروژهها عمرانی مد نظر قرار دارد. اجرای پروژه سد بتن غلتکی به علت سابقه کوتاه مدت ساخت در کشور عزیزمان، میتواند تجارب متعددی را در مهندسی ارزش انتقال دهد. در این مقاله سعی شده با استفاده از تجربیات، ایدههای خلاقانه، روش علمی متفاوت در اجرای سد بتن غلتکی با کاهش هزینه و زمان توام با افزایش راندمان ارائه گردد .

واژههای کلیدی :

سد بتن غلتکی . نوار ژئو تکستال . قالب چیفا . هزینه . زمان.

نویسندگان :

علی حقیقت بین . مجتبی سرمست

چهارمین همایش ونمایشگاه سدو تونل ایران (1395)

مهندسی دوبارهی سدسازی- مدیریت منابع آب

چکیده
 تاکنون عقیده براین بوده که ایران باتوجه به تنوع اقلیم و گونههای گیاهی، منطقهی م ستعدی برای تو سعه ی ک شاورزی ا ست و از اینرو، کشاورزی محور توسعه قرار گرفته است. در حالیکه ایران باتوجه به محدودیت بارش و منابع آب، اصولاٌ نمیتواند یک کشور کشاورزی محور باشد، بسیاری از سدهایی که با هدف تامین آب کشاورزی احداث شده، با مشکلات زیست محیطی و کاهش آورد همراه ه ستند. این امر در سال های اخیر، اثرات زیانبار متعددی در پی دا شت ه ا ست. مهمترین تبعات تو سعه بهره برداری از منابع آب؛ تخریب محیط زیست، بروز توفانهای ریزگردی، خشک شدن تالابها، پیشروی کویرها و... است. در حال حاضر بیش از 80 درصد آب تجدیدپذیر کشور به مصرف می رسد که سهم ممتازه متعلق به کشاورزی است. اکثرسدهایی که با هدف توسعه کشاورزی ایجاد شده، بجز تخریب تالابها و سفرهها، دستاورد قابل توجهی نداشته است. این شرایط نماینگر ضرورت بازاندیشی بنیادین در طرحهای توسعهی منابع آب از جمله طرحهای سد سازی ا ست که می تواند درچهارچوب مطالعات مهند سی دوباره ی همه سدها محقق شود . نکته قابل توجه وجود اراده و شهامت انجام مهند سی دوباره ا ست ، زیرا مهند سی دوباره سی ستم را گام به گام ا صلاح نمی کند بلکه با برهم زدن فرضیات طراحی اولیه تلاش میکند به محصولی جدید برسد.

واژههای کلیدی:

مهندسی دوباره . تغییر اقلیم . سدسازی . ارتقا بهرهوری . منابع آب

نویسندگان :

مسعود اقبالی احمدآبادی ، کامیار پهلوان

چهارمین همایش ونمایشگاه سدو تونل ایران (1395)

روند سدسازی در ایران و دنیا ( مطالعه موردی حوضه سفیدرود و کلرادو)

چکیده
 برنامهریزی 98 سد در بالادست سد سفیدرود ( دردست مطالعه، اجرا و بهره برداری)، منجر به کاهش شدید آورد ورودی این سد و و در پی آن کمبود تامین حقابههای شبکه آبیاری و زهکشی سد سفیدرود شدهاست. پتانسیل حوضه سفیدرود بسیار کمتراز حجم کل مخازن این سدها است[ 1 ]. اما حوضهکلرادو که مساحت آن 20 برار بزرگتر از حوضه سفیدرود است، با 40 سد، بسیار برنامهریزی شده و متعادل است. و سدهای احداث شده روی این رودخانه با عمر بیشاز 80 سال همچنان با موفقیت به کار خود ادامه میدهند[ 2 ]. عدم نگرش یکپارچه به منابع آب خسارات شدیدی را در پایداری حوضه سفیدرود بر جای خواهد گذاشت.

واژههای کلیدی:

حوضه سفیدرود بزرگ . سدسازی . حوضه رودخانه کلرادو . مدیریت یکپارچه منابع آب.

نویسندگان :

فاطمه زیدعلی ، دکتر حسین بابازاده ، علی فقیهی محدث

چهارمین همایش ونمایشگاه سدو تونل ایران (1395)

معرفی راهنمای طراحی و ساخت و بهرهبرداری از سدهای پسماند

چکیده
 انتشار ضابطهی شمارهی 682 معاونت فنی و توسعه امور زیربنائی امور نظام فنی و اجرائی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور تحت عنوان راهنمای طراحی و ساخت و بهرهبردار از سدهای پسماند که دفتر استانداردهای فنی، مهندسی، اجتماعی و زیست محیطی وزارت نیرو مجری آن بود، را باید گام نخست یک اقدام ضروری برای ساماندهی فعالیتهای مربوط به سامانههای دفع مواد پسماند ناشی از فعالیتهای معدنی در کشور دانست. ای امر با توجه به گسترش فعالیتهای معدنی در سطح کشور از یک سو و مواجهه با مواردی از عملکرد ناهنجار برخی از این سامانهها از سوی دیگر اهمیت روزافزونی مییابد. از این رو به نظر رسید که از فرصتی که برگزاری چهارمین همایش سد و تونل پدید آورده است، برای جلب توجه هر چه بیشتر جامعهی فنی و حرفهای کشور به این ضابطه، بهره گرفته شود. در این مقاله، با پرداختن به برخی از نکات حائز اهمیت بیشتر، این ضابطه معرفی میشود.

واژههای کلیدی:

سد پسماند . ترک و رهاسازی . معدن

نویسندگان :

وحید فریدنی ( مهندسین مشاور بندآب)

چهارمین همایش ونمایشگاه سدو تونل ایران (1395)

مطالعات تغییرات فشار آب در قسمتهای مختلف بدنه و پی در طول ساخت و اولین آبگیری سد تنگ حمام

چکیده
 سد تنگ حمام ) شهدای گمنام( در فاصله حدود 17 کیلومتری شرق شهرستان قصرشیرین قرار گرفته است. از مهترین اهداف این سد، تامین آب مورد نیاز برای کشاورزی در اراضی دشت قصر شیرین میباشد. این سد از نوع خاکی- سنگریزه ای با ه سته ر سی میبا شد. ساخت بدنه این سد در سال 1393 به پایان ر سیده و در حال حا ضر آبگیری می شود. به منظور رفتارنگاری بدنه و پی سد در شرایط مختلف شامل دوره ساخت، اولین آبگیری و بهرهبرداری درازمدت، سی ستم ابزار دقیق طراحی و اجرا گردیده ا ست. ف شار آب حفرهای در سد خاکی، از مهمترین پارامترهای کنترل پایداری سد میبا شد. در این مقاله، نتایج پیزومترهای الکتریکی نصب شده در پی و بدنه سد جهت بررسی تغییرات فشار آب حفرهای در طول دوره ساخت و آبگیری قسممتهای مختلف ارائه شمده و تحلیل میگردد. نتایج حاصمله در ارزیابی ایمنی این سمد و همننین طراحیهای آتی سدهای مشابه میتواند مورد استفاده قرار گیرد.

واژههای کلیدی :

ابزار دقیق . فشار آب حفرهای . سد خاکی . پیزومتر . ساخت . اولین آبگیری

نویسندگان :

منصور فدایی  ، نیما اکبری پایدار  ، فریدون رضوی  ، عباس محمدیان

چهارمین همایش ونمایشگاه سدو تونل ایران (1395)

روش ترکیبی اجرای رویۀ آب بند در سدهای FSHD ( مطالعۀ موردی در سدهای کهیر و دشت پلنگ)

چکیده
 در دنیا مطرح گردیدهاند که CMD در سال های اخیر ن سل جد یدی از سدها ی وزنی به نام سدها ی با مصالح س یمانی یا از آن جمله میبا شند . این سدها مزایای عمدهای از جمله امکان ساخت سد وزنی بر روی پی های ضعیف، FSHD سدهای ایمنی بالاتر، رفتار لرزهای مناسب تر و سرعت اجرا و سازگاری بیشتر با محیط زیست نسبت به انواع سدهای دیگر دارند. از جمله المانهای کلیدی این نوع از سدها، رو یۀ آب بند بوده و روش مرسوم آن، اجرای یک رویۀ بتن مسلح شب یه به میباشد . اجرای رویۀ یکپارچه پس از پایان ساخت سد علاوه بر صعوبت و افزایش زمان اجرا، باعث می گردد CFRD سدها ی تا بهره برداری مرحلهای از سد نیز امکان پذیر نگردد. راه حل دیگر استفاده از روش پانل آب بند ( وینچستر) بوده که این روش نیز در پیهای ضعیف به دلیل تغییر شکلهای زیاد بدنه و پی ممکن است قابل استفاده نباشد. در حال ساخت و سد دشت پلنگ از بزرگترین سدهای ترکیبی در ایران هستند، با FSHD سد کهیر که اولین سد از نوع ارتفاع بی شتر از 50 متر و پی سنگی ب سیار ضعیف می با شند. برای این دو سد، هردوگزینۀ رویۀ یکپارچه بتنی و گزینه پانل آب بند بدلایل پیشگفته مورد استفاده قرار نگرفت. لذا در این مقاله روشهای جدید در خصوص امکان جایگزینی رویه ی بتنی با رویۀ ترکیبی ژیوممبرین بررسی شده است. نتایج مدل سازی عددی در این تحقیق ن شان د اد که در پی های ضعیف منا سبتر ا ست تا در شرایطی که امکان ا ستفاده از رویه یکپارچه بعد از پایان ساخت وجود ندارد، رویه آببند به صورت ترکیبی اجرا گردد.

واژههای کلیدی :

سدهای وزنی . CMD . FSHD . رویۀ آب بند . ژیوممبرین

نویسندگان :

عباس محمدیان ، منصور فدایی ، نیما اکبری پایدار

چهارمین همایش ونمایشگاه سدو تونل ایران (1395)

بهینه سازی نوبت بندی آب کشاورزی در دشت گیلان

چکیده
 دفتر بهره برداری و نگهداری از سدهای گیلان وظیفه بهره برداری و نگهداری سدهای استان گیلان ازجمله سد مخزنی سفف یدرود بفا قدمت بهره برداری 45 ساله، شاهرگ حیاتی اقتصاد کشاورزی استان را بر عهده دارد. آبیاری دشت گیلان به مدت ده ها سال بفه صفورت غرقابی توسط سد سفیدرود انجام شده که به علت ساخت سدهای بالادست، رسوب گذاری مخزن سد سفیدرود، توسعه شفککه آبیفاری، افزایش روزافزون کشاورزی و تغییر اقلیم، به ناچار و به رغم تکعات اجتماعی فراوان، آبیاری به شیوه نوبت بنفد ی، سفوق داده شفده اسفت. اسلوب اصلی برنامه آبیاری نوبت بندی، بر مکنای 8 روز آبیاری و 5 روز قطع آب است. این تناوبی بودن قطع و وصل و همچنین علاوه بر آن وسعت شککه و تکخیر شدید آب در روزهای خشک، سکب هدررفت آب شده و این در حالی است که مرطوب نگه داشتن کانفال هفا ی آبیاری، باعث ذخیره چشم گیری در آب می شود. برای حل مشکلات ذکرشده، به جای قطع و وصل آب از سفازه سفد، برنامف ه متنفاوبی از مانور دریچه ها برای شککه آبیاری تهیه گردیده است. نظر به پشتوانه چند ده ساله بهره برداری از سد سفیدرود و بهره گیری از دانش روز، دفتر سدهای گف یلان نسفکت بفه نوشفتن برنامفه نرم افزاری بومی به نام Water Assignment و به زبان برنامه نویسی VBA به منظور بهینه نمودن مصفر آب، کسفب حفداکتر تول یف د نیروگاه، کاهش تنش ناشی از قطع و وصل آبگذاری، کاهش تلفات و عدم اعمال تغییف رات فیزیکف ی در شفککه و تسس یسفات آن، در سفال 1334 اقدام نمود. خاطرنشان می سازد که خروجی این برنامه در سال زراعی 35 34 در حفال اجراسفت و نتفا یج شفگرفی نیفز تفاکنون - ازجمله افزایش آب بین راهی ناشی از زهکشی شککه به میزان حداقل % 45 ) و درنتیجه صرفه جویی آب( و افزایش فعالیت نیروگفاه بفرق سکز از % 33 به % 33 ، داشته است.

واژه های کلیدی:

سد . بهره برداری . بهینه سازی . آبیاری . کشاورزی

نویسندگان :

مجید نیکخوی ، وحید خرمی ، محسن مهر مطلق

چهارمین همایش ونمایشگاه سدو تونل ایران (1395)

تحلیل پایداری دینامیکی شیبهای سدخاکی بااستفاده از نرم افزار plaxis ( مطالعه موردی سد بافت)

 چکیده
 بررسی پایداری سدهای خاکی در برابر زلزله از پیچیده ترین مسائل در زمینه ژئوتکنیک است. پیچیدگیهای این موضوع به علت گوناگونی وتفاوت ویژگیهای زلزله ( به لحاظ شدت، شتاب فرکانس و زمان عملکرد موثر آن)، گوناگونی خواص مصالح خاکریز ( عوامل مقاومت خاک، وجود فشار آب منفذی وتغییرات آن) و نیز به علت تغییر خواص ذکر شده در اثر عملکرد با رهای ارتعاشی حاصل از زلزله است. شکست شیبهای بدنه سد و حرکت آنها وقتی آغاز خواهد شدکه نیروهای وارد بر یک توده لغزنده بدنه سد بیشتر از نیروی باشد. در این تحقیق آنالیز پایداری شیبهای سد خاکی بافت که دراستان کرمان واقع میباشد ( plaxis) اینرسی ناشی از شتاب تسلیم در برابر زلزله با استفاده از نرمافزار مورد بررسی قرار میگیرد. تغییر مکانهای ناشی از زلزله نشان میهدکه ب ا کاهش شیب هسته و پوسته سد تغییرمکانهای قایم سد کاهش و تغییر مکانهای افقی تاثیر چندانی ندارد. با افزایش ضرایب میرایی رایلی تغییر مکان های نسبتاٌ بزرگی در بدنه و پی سد ایجاد میگردد.

واژههای کلیدی:

سدخاکی . تحلیل دینامیکی . میرایی رایلی . شتاب نگاشت زلزله . Plaxis   

نویسندگان :

سید یحیی موسوی زاده ، مهدی محمد آبادی

چهارمین همایش ونمایشگاه سدو تونل ایران (1395)

اثر بخشی و نقش آفرینی مطالعات اجتماعی در مکانیابی و بهگزینی رقوم نرمال سدها ( مطالعه موردی: سد و نیروگاه لیله)

چکیده:
 تا مدتها و تحت تأثیر رویکردهای اقتصاد توسعه، مزیتسنجی اجرای یک طرح توسعهای به تحلیل هزینه و فایده آن با توجه به مدلهای اقتصادی محدود میشد. آثار و پیامدهای ناخوشایند این طرز تلقی در طراحی و اجرای طرح های توسعه ای نشان داد که بیتوجهی به ابعاد اجتماعی و فرهنگی طرحها میتواند ضمن ایجاد تبعات ناگوار اجتماعی - سیاسی، بهره برداری بهینه و پایدار از طرحها را با چالش جدی مواجه سازد. در این راستا مقاله حاضر به نقشآفرینی مطالعاتاجتماعی در مکان یابی ساختگاه و بهگزینی رقوم نرمال سد لیله میپردازد. اثربخشی و نقشآفرینی مطالعات اجتماعی در طرح لیله در دو مرحله به ترتیب " تاثیر در انتخاب ساختگاه" و " تاثیر در بهگزینی رقوم نرمال" نمایان گردید. از میان سه ساختگاه پیشنهادی ( بیوند، نوئل و کیشان) ساختگاه بیوند به لحاظ پیامدهای منفی اجتماعی- سیاسی و خسارت مخزن قابل ملاحظه و ریسک بسیار بالای آن به دلیل قرارگیری ر وستاهای پرجمعیت و مهم در داخل مخزن و غرقاب شدن اراضی مستعد باغی و نیز زیارتگاه امامزاده محمد ، منتفی گردید . نتایج مطالعات اجتماعی مبنای تعیین رقوم نرمال سد لیله در محور کیشان گردید. روش بررسی پژهش حاضر تلفیقی بوده و از ابزارهای پرسش نامه، مصاحبه، مشاهده و جلسات متمرکز گروهی استفاده شده است.

واژههای کلیدی:

مطالعات اجتماعی . اثربخشی . ذیمدخلان . پایداری اجتماعی . سد لیله

نویسندگان :

علی نوریثانی ، رسول غفاری راد

چهارمین همایش ونمایشگاه سدو تونل ایران (1395)

معرفی تجارب جهانی در مهندسی فرآیند رها سازی و برچیدن سدها

چکیده
 در یک نگاه دوراندیش، فرآیند رها سازی و برچیدن عاقبتی گریز ناپذیر برای تمامی سازههای دست ساز بشر خواهد بود و مسلماً ایدهآل آن است که پایان عمر مفید و گزینههای خاتمه دوران بهره برداری یک پروژه، در مراحل اولیه عمر طرح پیش بینی گردند. سدها نیز از این قاعده مستثنی نیستند که شاهد آن برچیدن بیش از 500 سد در قرن بیستم در سطح دنیا بوده است ولیکن برای صنعت سد سازی ایران فعلاً جای این حلقه از زنجیره صنعت سد سازی خالی است و تقریباً هیچ مدرک مستند و تجربه داخلی در این خصوص در کشور وجود ندارد. در این مقاله سعی شده است تا طبق اصول مهندسی پایدار، زیرساختها و مراحل فرآیند رهاسازی و برچیدن سدهای فاقد توجیه اقتصادی – فنی – زیست محیطی معرفی شده و تجارب موفق بین المللی در این مورد از دیدگاه اهداف رهاسازی و برچیدن، عوامل موثر در تصمیم گیری، روش های مرسوم رهاسازی و برچیدن سدها و آثار مثبت و منفی برچیدن سد تا حد ممکن واکاوی شوند.

واژههای کلیدی:

رها سازی و برچیدن سد . مهندسی پایدار . تجارب جهانی

نویسندگان :

فرهاد ایمان شعار

چهارمین همایش ونمایشگاه سدو تونل ایران (1395)