بررسی مخاطرات زمین شناسی زیست محیطی متروی تبریز

جمعيت كلان شهرهای ایران طي دهههای اخير با شتاب بيشتری زیاد شده و لذا موضوع حمل و نقل شهری به صورت مسئلهای مهم درآمده است. احداث خطوط مترو به خصوص به صورت تونلي، یکي از روشهای اساسي حل مشکل ترافيک سنگين چنين كلان شهرهایي است. حفر تونل مترو در زمينهای سست مناطق شهری موارد و مسائل مختلفي در پي دارد. در شهر تبریز مترو در امتداد 4 خط اصلي در حال احداث است كه بيشتر بخشهای آن تونلي خواهد بود. با توجه به اهميت ابنيه تاریخي و بافت قدیمي شهر تبریز، توجه به تأثير حفر این تونلها بر محيط شهر، از جمله نشست سطح زمين، ضروری است. هدف این مقاله، بررسي مشکلات زمين شناسي زیست محيطي ناشي از احداث مترو در شهر تبریز مي باشد. مطالعه حاضر بر اساس بررسيهای ميداني و آزمایشگاهي به شناخت مخاطرات زمين شناختي زیست محيطي مترو تبریز مثل فرونشست زمين و خاكهای آلوده به فوم حاصل از حفاری تونلهای مترو و تاثير تونل بر وضعيت آبهای زیرزميني پرداخته و در نهایت راهکارهای مدیریت زیست محيطي جهت كاهش بروز اثرات وارده بر محيط زیست ارائه شده است . بر اساس مطالعات انجام شده بر روی تونلهای حفر شده در برخي نقاط شهر، نشستهایي رخ داده كه این نشستها به خصوص بر بافت قدیمي شهر مشکل آفرین است. همچنين بر اساس مطالعات آزمایشگاهي انجام شده، خاک آغشته به فوم كه از حفاری تونلها بدست ميآید، در محيط آلودگي ایجاد كرده و برای رشد گياه مناسب نيست.

کلمات کلیدی:

مترو تبریز، آلودگی خاک، ارزیابی اثرات زیست محیطی، نشست سطح زمین

نویسندگان :

مریم عنبری (دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی زیست محیطی، دانشگاه تبریز)

ابراهیم اصغری کلجاهی (استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز)

قدرت برزگری (استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز)

دومين كنفرانس ملي مهندسي ژئوتکنيک ایران (1393)

رفتارسنجی سد سنگریزهای آزاد

امروزه استفاده از ابزار دقيق، كمک به سزایي در كنترل ایمني و پایداري سدها ميباشد. در مقاله حاضر، ابزار دقيق نصب شده در هسته سد آزاد كه از نوع سنگریزهاي با هسته مركزي و وافع در استان كردستان ميباشد، مورد بررسي قرار گرفته و مقادیر نشست، فشار آب منفذي و تنش ثبت شده در ترازهاي مختلف خاكریزي، در حين ساخت و آبگيري اوليه، ارزَیابي شده و دستگاههاي سالم جهت رفتارسنجي بدنه سد شناسایي شدهاند. با استفاده از این دادهها، رفتار سد ارزیابي شده و نتيجهگيري شد كه روند تغييرات فشار در تمامي فشارسنجهاي هسته هماهنگ با تغييرات ارتفاع خاكریزي بوده و آبگيري تاثيري در افزایش فشار آب منفذي و تنشها در هسته سد نداشته است. ليکن همواره فشارهاي قرائت شده از فشارهاي محاسباتي كمتر بودهاند و در بعضي از سلولها این اختلاف فاحش است. حداكثر نشست ایجاد شده در هسته، با توجه به ارتفاع سد مقدار دور از انتظاري نميباشد، همچنين تا این مرحله از ساخت سد، مشاهده شد كه پدیده قوسزدگي چنداني رخ نداده و از این جهت خطري سد را تهدید نمينماید.

کلمات کلیدی :

سد خاکی، رفتارنگاری، ابزار دقیق، فشار آب حفرهای، قوس زدگی

نویسندگان :

آرمان قائمی (دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز)

محمد هادی داودی (پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری)

دومين كنفرانس ملي مهندسي ژئوتکنيک ایران (1393)

بهسازی خاکهای مارنی غرب بندرعباس برای استفاده در خاکریزی

خاكهای مارني بخش وسيعي از ایران را در بر ميگيرند. در منطقه غرب بندرعباس كه خاكهای مارني گسترش زیادی داشته و در مقابل مصالح مناسب برای استفاده در خاكریزی كم است. كارخانههای مختلف در این منطقه در حال ساخت بوده و لزوم استفاده از خاكهای مارني بيشتر احساس ميشود. با توجه به مشخصات رفتاری خاص خاكهای مارني به خصوص در مقابل آب، لازم است كه ابتدا این خاكها بهسازی شده و سپس در خاكریزیها استفاده شود. برای بهسازی خاكهای مارني ميتوان از مواد افزودني مختلف مثل آهک یا سيمان و یا ذرات درشت دانه استفاده كرد. در این تحقيق روشهای مختلف بهسازی خاكهای مارني غرب بندرعباس )منطقه ویژه صنایع فلزی و معدني( با استفاده از افزودن مصالح درشت دانه، آهک و سيمان مورد بررسي قرار گرفته است. برای این منظور از 5 محل نمونه برداری شده و در آزمایشگاه بر روی آنها آزمایشات شناسایي و مقاومتي از جمله دانه بندی، شاخص خميری، تراكم، مقاومت فشاری تک محوری و CBR انجام شده است. در ادامه با تدوین یک برنامه تحقيقاتي آزمایشگاهي، خاک مارني با مقادیر متفاوت آهک ) 1 و 5 و 7 درصد وزني( و سيمان ) 1 و 5 و 7 درصد وزني( و ذرات درشت دانه 01 و 01 و 11 درصد وزني( مخلوط شده و بعد از عمل آوری آزمایش شدهاند. ( نتایج نشان ميدهد كه با اختلاط 71 درصد مارن بعلاوه 11 درصد مصالح درشت دانه ميتوان به عدد CBR مورد نظر دست یافت. در این طرح اختلاط عدد CBR 01 درصد بدست آمده است. این در حالي است / در تراكم حداكثر در حالت رطوبت بهينه 55 درصد و در حالت اشباع 8 5 در حالت اشباع بدست / 01 در حالت رطوبت بهينه و 9 و 1 / كه در طرح اختلاطهای مارن با 01 و 01 درصد درشت دانه این اعداد به ترتيب 10 و 5 / 01 و 0 /7 ،01/ 01 و 01 درصد درشتدانه حداكثر 1 ، آمده است. همچنين ميزان مقاومت فشاری تک محوری در طرحهای مارن بعلاوه 11 كيلوگرم بر سانتيمتر مکعب در رطوبت بهينه و تراكم حداكثر بدست آمده است. همچنين برای حصول مقاومت و عدد CBR بالا جهت استفاده در خاكریزیهای خاص ميتوان از افزودن سيمان به مارنها استفاده كرد.

کلمات کلیدی:

بهسازی خاک، مارن، CBR ، طرح اختلاط بهینه

نویسندگان :

ابراهیم اصغری کلجاهی (مهندسین مشاور پژوهش عمران راهوار و استادیار دانشگاه تبریز)

سیدعلی پسند (کارشناس ارشد شرکت مهندسین مشاور پژوهش عمران راهوار)

ذوالفقار خیروری (کارشناس ارشد شرکت مهندسین مشاور پژوهش عمران راهوار)

دومين كنفرانس ملي مهندسي ژئوتکنيک ایران (1393)

مروری بر عملکرد نانو مواد در بهبود خواص فیزیکی و مکانیکی خاکها

اصلاح پارامترهاي رفتاري خاكهاي مختلف یکي از مسائل مهم پيش روي پژوهشگران در مهندسي ژئوتکنيک مي باشد. اضافه نمودن پاره اي از افزودنيها به خاك، به عنوان یکي از روشهاي مؤثر در بهبود برخي از مشخصه هاي رفتاري خاك مانند رابطه ي تنش كرنش مقاومت، نفوذپذیري  و خودترميمي، به ویژه در بعضي از سازه هاي ژئوتکنيکي نظير سدهاي خاكي، خاكریزهاي جاده ها، شيرواني هاي مصنوعي، مراكز دفن زباله همواره مد نظر بوده است. . از جمله افزودني هاي نوین در مهندسي عمران مي توان به نانو كامپوزیت ها اشاره كرد كه موجب ارتقاي خواص مکانيکي خاك شده است. در این مقاله به بررسي نانوكامپوزیت ها و پژوهش هاي انجام گرفته در رابطه با انواع مختلف این افزودني در مهندسي
ژئوتکنيک در داخل و خارج كشور پرداخته مي شود كه نتایج آزمایش هاي مختلف دال بر اثرات مثبت و بهبودي نانوكامپوزیت ها بر خواص مکانيکي خاكها مي باشد .

کلمات کلیدی:

نانوکامپوزیت، خاک، اصلاح، ژئوتکنیک

نویسندگان :

محسن زاهدی (استادیار، دانشگاه رازی، گروه مهندسی عمران، کرمانشاه، ایران)

فرزاد جهانبخشی (دانشگاه رازی، گروه مهندسی عمران، کرمانشاه، ایران)

رامین بیات (دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، گروه راه و ترابری، زنجان، ایران)

دومين كنفرانس ملي مهندسي ژئوتکنيک ایران (1393)

مروری بر عملکرد نانو مواد در بهبود خواص فیزیکی و مکانیکی خاکها

اصلاح پارامترهاي رفتاري خاكهاي مختلف یکي از مسائل مهم پيش روي پژوهشگران در مهندسي ژئوتکنيک مي باشد. اضافه نمودن پاره اي از افزودنيها به خاك، به عنوان یکي از روشهاي مؤثر در بهبود برخي از مشخصه هاي رفتاري خاك مانند رابطه ي تنش كرنش مقاومت، نفوذپذیري و خودترميمي، به ویژه در بعضي از سازه هاي ژئوتکنيکي نظير سدهاي خاكي، خاكریزهاي جاده ها، شيرواني هاي مصنوعي، مراكز دفن زباله همواره مد نظر بوده است. . از جمله افزودني هاي نوین در مهندسي عمران مي توان به نانو كامپوزیت ها اشاره كرد كه موجب ارتقاي خواص مکانيکي خاك شده است. در این مقاله به بررسي نانوكامپوزیت ها و پژوهش هاي انجام گرفته در رابطه با انواع مختلف این افزودني در مهندسي
ژئوتکنيک در داخل و خارج كشور پرداخته مي شود كه نتایج آزمایش هاي مختلف دال بر اثرات مثبت و بهبودي نانوكامپوزیت ها بر خواص مکانيکي خاكها مي باشد.

کلمات کلیدی:

نانوکامپوزیت، خاک، اصلاح، ژئوتکنیک

نویسندگان :

محسن زاهدی (استادیار، دانشگاه رازی، گروه مهندسی عمران، کرمانشاه، ایران)

محمد شریفیپور (دانشگاه رازی، گروه مهندسی عمران، کرمانشاه، ایران)

فرزاد جهانبخشی (دانشگاه رازی، گروه مهندسی عمران، کرمانشاه، ایران)

رامین بیات (دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، گروه راه و ترابری، زنجان، ایران)

دومين كنفرانس ملي مهندسي ژئوتکنيک ایران (1393)

بررسی عددی اثر استفاده از ترانشه مانع در کاهش ارتعاشات ناشی از حرکت قطار

لرزش های ناشي از حركت قطار از زمان پيدایش سيستم حمل و نقل ریلي، مطرح بوده است. امروزه این موضوع با افزایش سرعت حركت قطار و وزن واگن ها اهميت بيشتری یافته است. روش ها و تکنيک های متفاوتي برای كاهش این لرزش ها توسط افراد مختلف ارائه شده است. در این تحقيق به مدلسازی جداسازهای ژئوتکنيکي به منظور كاهش ارتعاشات ناشي از حركت قطار پرداخته مي شود. بدین منظور با درنظر گرفتن وزن و فواصل چرخ ها، تابع بارگذاری برحسب زمان تعيين گردیده، با محاسبه طيف فوریه و تعيين محدوده فركانسي مدنظر، تابع بار زمان ناشي از حركت قطار مشخص مي گردد. سپس با مدل سازی اجزا محدود سيستم متشکل از ریل، قطار، تراورس، بالاست و زیر بالاست و لایه های خاكي، به تحليل انتشار موج ناشي از حركت قطار و بررسي كاهش آن به روش ترانشه مانع پرداخته شده است. بدین منظور با بررسي تغيير شکل ها و سرعت ذره در نقاط مورد نظر در محيط خاک ، اثر ترانشه مانع مورد توجه قرار گرفت.

کلمات کلیدی:

مدلسازی عددی، حرکت قطار، ارتعاش، ترانشه مانع، موج رایلی

نویسندگان :

ابراهیم سعادتفر (دانشجوی کارشناس ارشد رشته خاک و پی، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی)

علیرضا اردکانی (استادیار گروه مهندسی عمران ، دانشکده فنی مهندسی ، دانشگاه بین المللی امام خمینی)

دومين كنفرانس ملي مهندسي ژئوتکنيک ایران (1393)

بررسی ویژگیهای ژئوتکنیکی و سنگ شناسی مخزن و جناحین سد باطله معدن مس سونگون

سد باطله معدن مس سونگون كه در حوضه آبریز زرنکاب واقع در شمال آذربایجان شرقي قراردارد به منظور ذخيره باطله معدن مس سونگون احداث شده است كه ارتفاع نهایي سد 081 متر خواهد بود و اكنون در ارتفاع 99 متری مي باشد، این سد از نوع سد های بالارو با هسته رسي مي باشد . هدف از انجام این مطالعه بررسي ویژگي های ژئوتکنيکي و نيز بررسي احتمال نشت آلودگي از مخزن و جناحين سد باطله مي باشد. تعداد 4 مقطع زمين شناسي كه هریک شامل سه گمانه اكتشافي مي باشند و دارای ارتفاع پایين تری نسبت به تراز ماكزیمم سد دارند و به همين دليل نسبت به مقاطع دیگر بيش تر مورد توجه هستند. بطور كلي ليتولوژی، RQD ، عدد لوژان و درصد مغزه های بازیافتي پارامترهای مورد بررسي در این تحقيق مي باشند. مقدار عدد لوژان بيش ترین تغيير را در بين پارامترهای مورد بررسي دارا مي باشد. پس از مقایسه مقاطع زمين شناسي و پارامترهای ژئوتکنيکي مشخص شد خرد شدگي و در نتيجه خطر نشت آلودگي در جناح راست )قسمت جنوبي( بيش تر از جناح چپ بوده و لزوم مطالعات بيشتر و دقيقتر در جناح راست سد باطله احساس ميشود.

کلمات کلیدی:

سد باطله،معدن مس سونگون،ژئوتکنیک،مقاطع زمین شناسی

نویسندگان :

یونس جودت سعدآباد (دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، گروه زمین شناسی، دانشگاه تبریز)

عبدالرضا واعظی هیر (استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه تبریز)

قدرت برزگری (استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه تبریز)

نادر مظاهری (کارشناس ارشد محیط زیست مجتمع مس سونگون، ورزقان، آذربایجان شرقی)

دومين كنفرانس ملي مهندسي ژئوتکنيک ایران (1393)

ارزیابی اثر تاخیر در نصب سیستم نگهداری در پایداری شیب به روش میخکوبی با تحلیلهای عددی تفاضل محدود

روش ميخکوبي یکي از بهترین روشهای پایدارسازی جداره های قائم و نزدیک به قائم و شيب ها مي باشد. مدلسازی های عددی شيب های ميخکوبي شده اغلب برای ارزیابي تغيير شکلها انجام مي شود، در صورتي كه اثر زمان نصب سيستم نگهداری، در نظرگرفته نمي شود. باید دقت شود كه در عمل، معمولا نصب سيستم نگهداری بلافاصله پس از حفاری انجام نمي شود، و مدت زماني بين نصب سيستم نگهداری و حفاری وجود دارد. منظور از این مطالعه تحليل عددی شيب ميخکوبي شده، به روش تفاضل محدود مي باشد. برای این منظور از آزمایش ميداني )مقياس كامل( استفاده شده است و اثر زمان نصب سيستم نگهداری بررسي شده است. نتایج نشان مي دهد كه اثر زمان نصب سيستم نگهداری باعث ایجاد تغيير شکلهای قابل توجهي در دیواره ميخکوبي شده مي شود.

کلمات کلیدی:

تفاضل محدود، میخکوبی، گودبرداری

نویسندگان :

حسین علیزاده (دانشجوی کارشناسی ارشد مکانیک خاک و پی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان)

یاسر جعفریان (عضو هئیت علمی پژوهشکده مهندسی ژئوتکنیک، پژوهشگاه بین المللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله)

عبدالحسین حداد (عضو هئیت علمی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان)

دومين كنفرانس ملي مهندسي ژئوتکنيک ایران (1393)

عملکرد نانورس بر مقاومت خاکهای رسی تحت اثر یک سیکل یخبندان

این مطالعه قصد دارد با بررسي آزمایشگاهي ، اثر نانو رس را بر مقاومت خاک هاي رسي در معرض یک سيکل یخبندان بررسي نماید . نمونه 6 و بدون نانورس با آب مخلوط شده و استوانه هایي با قطر ، 4/5 ، 1 ، 0/ خاک رس از زمين مورد نظر انتخاب گردید و سپس در درصدهاي 5 7/ 1/10 و ارتفاع 66 از آنها تهيه گردید كه در شرایط بدون یخبندان و یک سيکل یخبندان قرار داده شده اندو سپس تحت آزمایش تک محوري قرار گرفتند .سپس با استفاده از نرم افزار spss مورد آناليز قرار گرفتند . یافته ها نشان دادند كه ميانگين مقاومت فشاري خاكهاي بدون نانو به طور  6درصد نانو رس ميباشد همچنين افزوده شدن به درصد یا كاهش مقدار نانو رس تفاوت معناداري را ، 4/5 ، 1 ، 0/ معناداري كمتر از خاكهایي با 5 نشان دادو از سوي دیگر مقاومت فشاري خاكهاي بدون سيکل یخبندان به طور معناداري بالاتر از خاكهایي با یک و دو و سه سيکل یخبندان  ميباشد . داشت كه این ميتواند بعلت این باشد كه با افزودن نانو رس افزایش سطح ویژه در نمونه ها خواهيم داشت و به تبع آن افزایش بار الکتریکي باعث افزایش جذب آب ميگردد كه شاید تا حدودي دليل موثر نبودن افزایش نانو رس در مقاومت خاک باشد . بنابراین نتایج گویا ميباشند كه افزودن نانو رس بر مقاومت فشاري خاكها بدون سيکل یخبندان تاثير گذار بوده و مقاومت نمونه هاي با نانو رس به طور معنا داري بيشتر است همچنين در طي سيکل با افزایش نانو رس مقاومت خاک كاهش مي یابد.

کلمات کلیدی:

نانو رس، خاک، یخ بندان، مقاومت، عملکرد

نویسندگان :

محسن زاهدی (استادیار، دانشگاه رازی، گروه مهندسی عمران، کرمانشاه، ایران)

محمد شریفیپور (استادیار، دانشگاه رازی، گروه مهندسی عمران، کرمانشاه، ایران)

فرزاد جهانبخشی (دانشگاه رازی، گروه مهندسی عمران، کرمانشاه، ایران)

رامین بیات (دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، گروه راه و ترابری، زنجان، ایران)

دومين كنفرانس ملي مهندسي ژئوتکنيک ایران (1393)

بررسی عملکرد ستون های شنی در بهسازی خاک

ستونهاي سنگي به عنوان گزینه اي جهت اصلاح ظرفيت باربري خاكهاي سست و دانه اي و كاهش نشست در سازه هاي احداث شده بر این خاكها مورد استفاده قرار مي گيرند.در این مقاله عملکرد ستون شني در بهسازي خاك با استفاده از آزمایش هاي مختلف بررسي كرده است كه به طور نمونه در آزمایش نفوذ استاندارد مشاهده شده است كه قبل و بعد از بهسازي، متوسط عدد آزمایش نفوذ استاندارد در اعماق مختلف و در چيدمان 0.91،1.0،0  برابر شده است .. هاي 0.8،0.6،1 متري به ترتيب در حدود 1 .

کلمات کلیدی:

آزمایش نفوذ استاندارد، ستونهای سنگی، بهسازی خاک

نویسندگان :

سیدمجتبی موسوی اوریمی (دانشجوی کارشناسی ارشد مکانیک خاک وپی دانشگاه صنعتی قم)

محمد رضایی (عضو هیئت علمی دانشگاه هدف ساری)

دومين كنفرانس ملي مهندسي ژئوتکنيک ایران (1393)