شناسایی و ارزیابی ریسک های بحرانی در پروژه های مترویی مطالعه موردی خط 2 قطار شهری مشهد

چكيده
به مدیریت ریسک پروژهای انعطافپذیر اطلاق میگردد که متناسب با بزرگی و پیچیدگی شرایط پروژه تغییر مینماید. پروژههایساده ممکن است از روشهای تجزیه و تحلیل سادهتری استفاده کنند در حالی که پروژههای با پیچیدگی بیشتر ممکن است که ازتکنیکهای کاراتری استفاده نمایند. پروژههای زیربنایی بزرگ و پیچیده شامل عوامل ریسکزای مختلفی هستند و موفقیت در اجرایچنین پروژههایی وابستگی زیادی به مدیریت اثر بخش عوامل ریسکهای کلیدی دارد. در این مقاله با توجه به مطالعات موردیصورت گرفته در خط 2 قطار شهری مشهد، عوامل و متغیرهایی که باعث ریسک میشوند شناسایی شده و به این پروژه زیربنایی وزیرزمینی تخصیص داده شده است. با توجه به این منشا ریسکها، ریسکهای موجود با استفاده از روشهای گوناگونی که در ادامهتوضیح داده خواهد شد شناسایی شده و سپس با استفاده از نظرات کارشناسی به ارزیابی آنها پرداخته میشود. در پایان 11 ریسکبرتر از مجموع 67 ریسک شناسایی شده استخراج گردید و متناسب با حد آستانه پذیرش پروژه و مقادیر اقتضایی مدیریتی درنظر گرفته شده برای آنها پاسخهایی درنظر گرفته میشود.

واژههای کليدی:

مدیریت ریسک . پروژههای مترو . ماشین حفار مکانیزه TBM . ساختار شکست ریسک

دومين کنفرانس منطقه ای و یازدهمين کنفرانس تونل ایران (1394)

بررسی کنترل پراکندگی دود در تونل پاتاوه دهدشت با استفاده از دیناميک سيالات محاسباتی

چكيده
گرما و دود متصاعد شده در هنگام آتش سوزی در تونل ها، خسارات جبران ناپذیری به بار می آورد. آتش سوزی در تونل ها با آزاد شدنگازهای سمی، دود و سایر آلاینده های مضر همراه است. برای کاهش خسارات واردشده، از نتایج آزمایش های آتش سوزی در تونل می توانبهره برد اما به علت کامل نبودن نتایج این آزمایش ها در شرایط مختلف و هزینه بالای انجام آن، روش های حل عددی درزمینه هایمتفاوت به کمک محققان آمده است. هدف از این تحقیق بررسی وضعیت پراکندگی دود در تونل پاتاوه دهدشت بود. این تونل در محور –اصلی پاتاوه به دهدشت در جنوب غربی استان کهگیلویه و بویر احمد واقع شده است. در این تحقیق، رفتار دود، حین آتش سوزی در تونل)با شرایط واقعی( با استفاده از دینامیکسیالات محاسباتی بررسی شد. شدت جریان و سرعت بحرانی محاسبه شده برای این تونل به1 متردرثانیه محاسبه شد. در نتایج حاص لشده برای جت فن های یاد شده،به ترتیب پدیده / ترتیب برابر با 034 مترمکعب در ثانیه و 31عقب زدگی جریان دود و آشفتگی مشاهده شد. پس از اجرای نرم افزار، در نهایت با گذشت 3 دقیقه و 12 ثانیه مدل مربوط به جت فنهای شرکت Novenco به تعادل رسیدند و پدیده عقب زدگی لایه دود در این مسئله با تغییر در کنترل حلگر از بین رفت. در مورد مدلمربوط به جت فن های شرکت Witt&Sohn همگرایی دیرتر اتفاق افتاد و پس از 2 دقیقه و 5 ثانیه مدل به تعادل رسید و با خاموشکردن نزدیکترین جت فن به تانکر و خاموش کردن یک در میان بقیه جت فن های اطراف منبع سوخت پدیده آشفتگی لایه دود از بین رفت.

واژه هاي کليدي:

دود . تونل . مدلسازی . آتش . تهویه

دوازدهمين کنفرانس تونل ایران (1396)

کاربرد نظریه بازیها در مدیریت ریسک تونلسازی

چکیده
نظریه بازی مطالعه مدل های ریاضی درگیر و همکار درروش تصمی مگیری و انتخاب هوشمندانه و منطقی تصمی مگیرندگان در یک بازیاست. نظریه بازی، شاخه ای از ریاضیات کاربردی است که در علوم مختلف ازجمله اقتصاد، مهندسی، علوم رایانه و روابط بی نالمللمورداستفاده قرار می گیرد. نظریه بازی تلاش می کند تا رفتار ریاضی حاکم بر یک موقعیت استراتژیک را مدل سازی کند. این موقعیت،زمانی پدید می آید که موفقیت یک فرد وابسته به راهبردهایی است که دیگران انتخاب می کنند. مسئله مدیریت و آنالیز ریسک در تونلاز سالها قبل موردتوجه سراسر جهان قرار گرفته است. برای آنالیز و مدیریت ریسک روش های مختلفی وجود دارند. ارزیابی ریسک ازقسمت های کلیدی مدیریت پروژه بوده و امکان رتبه بندی ریسک ها را بر اساس میزان بحرانی بودن آن ها و ارائه پاسخ مناسب فراهممی کند. فضاهای زیرزمینی به علت اینکه در محیطی با عدم قطعیت بالا هستند، ریسک های بالایی را نیز به دنبال دارند. از این روشناسایی ریسک ها و تعیین اولویت آن ها در صنعت تونلسازی و همچنین پاسخ مناسب به ریسکها یکی از چالشهای اساسی بهشمار می رود. در این مقاله به کمک نظریه بازی ها با ارائه یک مدل جدید برای مدیریت ریسک در پروژه ساخت تونل به منظور تعمیم وبهبود روش های قبلی، به صورت مطالعه موردی برای خط 3 متروی قطار شهری مشهد و داده ها و اطلاعات آن بررسی شده است. دراین تحقیق با مدل سازی ریسکهای موجود در پروژه تونلسازی خط 3 متروی مشهد و پاسخ به ریسکها به صورت اجزای بازی و حلبازی مورد نظر با توجه به نتایج به دست آمده یک رتبه بندی برای ریسکهای موجود و همچنین رتبهبندی پاسخ ریسکها براساس درجه اهمیت انجام شده است.

واژههای کلیدی :

رتبهبندی . مدلسازی . مدیریت ریسک . نظریه بازیها .

دوازدهمين کنفرانس تونل ایران (1396)

تکنیک نوین تعریض تونل، بدون ایجاد اختلال در ترافیک موجود

چکیده
با توجه به افزایش تعداد ماشین آلات در دهه اخیر، در کشورهای مختلف، نیاز به افزایش ظرفیت ترافیک در جاد هها و خطوط را هآهن،به یک نیاز مبرم و ضروری تبدی لشده است. برای تعریض جاد هها و افزایش خطوط ریلی، در مناطق کوهستانی که راههای ارتباطی، ازتونل استفاده شده است، تعریض تونل با رو شهای سنتی، مشکلات عدیده اجتماعی )انسداد ترافیک( و اقتصادی )لزوم ساخت وساز راهبه صورت جایگزین موقت برای برقراری ترافیک موجود( به وجود آورد. لذا در جهت برطرف کردن مشکلات فوق الذکر، در سال هایاخیر، روشی نوین، برای تعریض تونل ها، بدون ایجاد اختلال و ریسک، در ترافیک موجود و بدون نیاز به ایجاد راه جایگزین موقت،ابدا عشده است. به کارگیری این متد نوین در چند پروژه در کشور ایتالیا، نشان داده است که به کارگیری این روش نوین، هم زمان بارفع مشکلات اجتماعی و اقتصادی، با ایمنی بالا و سرع تبالا، امکان تعریض تونل های قدیمی را فراهم نموده است.

کلمات کلیدی:

تکنیک نوین . تونلسازی . محیط های سست . ایمنی . تعریض تونل . کاهش زمان و هزینه اجرایی

دوازدهمين کنفرانس تونل ایران (1396)

پيشبينی تنشهاي برشی در تقاطع درزه و پيچ سنگ با استفاده از روشهاي تحليلی و عددي

چكيده
پارامترهای زیادی از جمله قطر چال، ضخامت و خصوصیات اتصال، خواص مکانیکی تودهسنگ، دوغاب و پیچسنگ، خصوصیات سطحپروفیل و همچنین پیشتنیدگی در مکانسیم انتقال بار پیچسنگها اثر دارند و یکی از مهمترین این پارامترها پروفیل پیچسنگ می-باشد. کارایی سیستم تقویت پیچسنگها به خوبی شناخته شده است ولی تاکنون در خصوص بهینهسازی پروفیل پیچسنگ کهمستقیماً در انتقال بار بین پیچسنگ و دوغاب مشارکت دارد، مطالعات زیادی انجام نشده است. هدف از این تحقیق، ارائه مدل تحلیلیجهت پیشبینیتنشهای برشی در تقاطع درزه و پیچسنگهای تمام تزریقی با استفاده از روشهای تحلیلی و عددی میباشد. ازمشخصات این مدل، لحاظ نمودن پروفیل پیچسنگ در سنگهای درزهدار تحت شرایط کشش پیچسنگ میباشد. این مدل با توسعهمدلهای فارمر، لی و استیل بورگ، ایندراتنا، کاو و همکاران و داس و همکاران به دست آمده است. برای اعتبار سنجی مدل تحلیلی،دو پیچسنگ با پروفیلهای متفاوت توسط نرم افزار آنسیس مدلسازی شده است. نتایج بررسیهای تحلیلی و عددی نشان داد کهحداکثر تنش برشی در تقاطع درزه و پیچسنگ متمرکز شده است و نرخ تنشهای برشی ایجاد شده از طرف پیچسنگ به سمتسنگ به صورت نمایی کاهش مییابد. بنابراین با کشش پیچسنگ تحت تنش 333 مگاپاسکال، حداکثر تنش برشی ایجاد شده در17 و 7 مگاپاسگال بوده و به عبارتی دیگر با افزایش ارتفاع آج، نسبت تنش- /8 ،171/ پیچسنگ، دوغاب و سنگ درزهدار به ترتیب 93 افزایش مییابد. مقایسه نتایج تحلیلی و عددی نشان دهنده انطباق خوبی بین نتایج / 3 به 22 / های برشی به تنشهای کششی از 21روشهای مذکور میباشد.

واژه هاي کليدي:

پیچسنگ . تنش برشی . درزه . روشهای تحلیلی و عددی

دوازدهمين کنفرانس تونل ایران (1396)

تحليل رفتار و کنترل جابجايي قطعه سنگ ناپايدار در مسير حفاري ايستگاه ( Q6 ) خط شش متروي تهران

چكيده
حفاری های زیرزمینی که در بافت های شهری، اغلب با محیط خاکی دست خورده با خصوصیات ژئوتکنیکی ضعیف مواجه میشوند.ولیکن در حین حفاری اغلب با قطعه های سنگی با ابعاد و جنس های گوناگون، برخورد میشود. به خصوص اگر این قطعه سنگها درسقف گالری های دسترسی و یا تونل های اصلی که به روش های سنتی حفاری میشوند، مشاهده شوند، اغلب معضلاتی را برایادامه ی حفاری و ساخت تونل ها ایجاد مینمایند. در این تحقیق به مطالعه موردی ایستگاه Q6 از خط 6 متروی تهران پرداخته می-شود، که در ریبهای میانی سقف تیکتهال، قطعه سنگ بزرگی مشاهده شده است. با توجه به روباره ی بسیار کم و سستی خاک درمنطقهی مورد نظر،اگر جابهجایی قطعه سنگ کنترل نشده باشد،این جابهجایی میتواند منجر به فروریزش خود سنگ و سپس سطحزمین و یا در حالت شدیدتر تلفات جانی و مالی بسیار شود. بنابراین با استفاده از مدلسازی عددی درنرمافزار تفاضل محدود FLAC 3D به شبیهسازی قطعه سنگ گفتهشده در ریبهای میانی سقف تراز تیکتهال ایستگاه پرداخته شده است و با توجه به جنس سنگ و توده خاکی در برگیرندهی آن و نتایج حاصل از جابهجایی این قطعه سنگی،احتمال سقوط آن تخمین زده شد.

واژه هاي کليدي:

ایستگاه مترو . روش شمع و ریب . مدلسازی عددی . FLAC 3D . قطعه سنگ ناپایدار

دوازدهمين کنفرانس تونل ایران (1396)

تهيه نرمافزار براي طراحی سيستم تهویه تونلها به روش طولی و با استفاده از بادبزن سقفی

چكيده
با توجه به اهمیت تهویه تونلها و حجم زیاد محاسبات برای طراحی تهویه آنها، در این مقاله نرمافزاری برای طراحی تهویه تونل بهروش طولی و با استفاده از بادبزن سقفی طراحی و برنامهنویسی شد. ساختار اصلی برنامه به گونهای است که ابتدا با توجه به شدتجریان مورد نیاز برای تهویه تونل، سرعت هوای داخل تونل محاسبه و سپس با استفاده از فرمولهای ارایه شده، افت فشارهای مربوطبه هر قسمت محاسبه میشود. سپس به کمک این افت فشارها، افت فشار کلی تونل تعیین و در نهایت با اطلاعات مربوط به هربادبزن، فشار محوری هر باد بزن و تعداد بادبزن مورد نیاز محاسبه میشود. این نرم افزار علاوه بر اینکه سرعت محاسبات را بالا می- برد، هیچ گونه خطای محاسباتی و یا اشتباه انسانی در محاسبات را ندارد و نتایجی که میدهد دقیق و قابل اعتماد است.

واژه هاي کليدي:

تهویه طولی تونل . بادبزن سقفی . افت فشار . نرمافزار تهویه

دوازدهمين کنفرانس تونل ایران (1396)

ارزیابی ریسک (خطرات) صدمات وارد به ساختمان های مسیر خط 2 مترو شیراز ناشی از حفاری تونل (حدفاصل ایستگاه قهرمانان تا عادل آباد)

چكیده
خط 2 قطار شهري شیراز با طولی تقریبا 41 کیلومتر شامل 43 ایستگاه میباشد. یکی از موارد مهم در حفاري تونل توسط دستگاه هاي EPB  در محیطهاي خاکی و همچنین زیر سطح آب، مبحث کنترل نشست ناشی از حفاري تونل می باشد. از آنجائی که جبهه کار حفاريتونل در محیط آبرفتی ریزشی می باشد، لذا حفاري تونل در این محیط توسط سپر استوانه اي فلزي )شیلد( با فشار معین جبهه کار جهتکنترل ریزش و نشست ناشی از جبهه کار تونل انجام می شود. در TBM هاي سپردار معمولا با توجه به ریزشی بودن خاک زیر سطح آبزیر زمینی، نگهداري تونل از قبل داخل شیلد به صورت یک رینگ کامل نصب می شوند. در این تحقیق به بررسی نشست سطح زمیندرمحدوده ساختمان هاي موجود در حد فاصل ایستگاه قهرمانان تا عادل آباد پرداخته شده است. با توجه به مشخص شدن شاخص آسیبپذیري ساختمانها و همچنین مقدار نشست گوشههاي ساختمانها، وضعیت آسیب احتمالی وارد بر ساختمان ها مطابق با معیار اصلاحشده Rankin محاسبه و مشخص گردید تمامی ساختمانها با توجه به شرایط ژئوتکنیکی در نظر گرفته شده و همچنین شرایط حفاري کنترل شده در رده آسیب قابل قبول قرار دارند.

واژه های کلیدی:

نشست . شاخص آسیب پذیري ساختمان . EPB . تونل

دوازدهمين کنفرانس تونل ایران (1396)

پیش نگهداری تونل با استفاده از تکنولوژی نوین Pretunnel در محیط های سست و شهری

چکیده
در این فن آوری نوین، دیگر نیازی به تقویت و بهسازی زمین اطراف و مقطع تونل، برای حفاری ندارد. همچنین با توجه به ثبات و پایداری لاینینگاجراشده، قبل از حفاری، دیگر نیازی به عملیات نگهداری موقت، مانند قاب گذاری و شاتکریت فایبر دار نخواهد بود. در فن آوری نوین pretunnel ، باایجاد یک ساختار بتنی مخروطی شکل، بدون سر، در جلوی سینه کار حفاری )شکل 6(، بسته به، تصمیم گیران طراح و ضخامت جداره بتنی، می تواند برای پوشش نهایی تونل نیز، مورداستفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی:

تکنیک نوین . محی طهای سست و شهری . ایمنی . پیش تحکیم

دوازدهمين کنفرانس تونل ایران (1396)

ارزیابی اثر پارامتر هاي موج دیناميكی بر رفتار تونل در قطعه ميانی خط 6 مترو تهران

چكيده
تون لهای مترو به دلیل عمق کم و مجاورت با سایر سازه های زیرسطحی کم عمق، نسبت به امواج دینامیکی احتمالی بسیار آسیبپذیر هستند. تا کنون مطالعات متعددی در زمینه تاثیر امواج دینامیکی زلزله بر پایداری و رفتار تونل های شهری انجام پذیرفته است.در همه این مطالعات نقش امواج دینامیکی در کاهش پایداری تونل ها اثبات شده است، پس نیاز به انجام یک تحلیل جامع بر رویهمه پارامت رهای موج دینامیکی به خصوص در تونل های چند شعاعی احساس می شود. از این رو لازم است که در فاز طراحیتون لهای شهری، علاوه بر شرایط استاتیکی، اثر امواج دنیامیکی نیز مد نظر قرار گیرد. این مسئله به خصوص در رابطه با کلان شهرتهران، با توجه به وضعیت ساختاری گس لهای موجود در اطراف بسیار حائز اهمیت است. این پژوهش مسئله پایداری تونل را در قطعهمیانی خط 6 مترو تهران مورد مطالعه قرار داده است. برای این منظور با توسعه مدل سازی عددی به روش تفاضلات محدود س هبعدی،و با لحاظ شرایط هندسی دقیق پروژه، تاثیر لرز ههای احتمالی محیط در قالب امواج دینامیکی هارمونیک بررسی شده است. بعلاوه بهمنظور سنجش ارتباط دقیق پارامتر های امواج دینامیکی با رفتار تونل، ضمن تغییر فرکانس و دامنه، حساسیت رفتار در این قطعهنسبت به امواج دینامیکی متفاوت ارزیابی شده است. نتایج نشان می دهد که در درجه اول پایداری دینامیکی سازه تونل در این قطعهنسبت به استاتیکی کاهش چشمگیری می یابد و در درجه دوم ارتباطات مستقیمی میان مقادیر فرکانس و دامنه موج با کاهش شرایط پایداری تونل وجود دارد.

واژه هاي کليدي:

تونل مترو خط 6 تهران . رفتار دینامیکی تونل . پارامترهای موج دینامیکی

دوازدهمين کنفرانس تونل ایران (1396)