كلاسترينگ دادههاي هيدروشيمي معدن گلگهر سيرجان با روشهاي گرافيكي و آماري

چكيده
امروزه استفاده از روشهاي مرسوم گرافيكي مانند دياگرامهاي پايپر و استيف براي طبقهبندي نمونههاي هيدروشيمي بخصوص درمواقعي كه حجم دادههاي مورد بررسي زياد باشد، داراي محدوديتهايي است. در چنين مواقعي استفاده از روشهاي آماري چند متغيرهدر ارائه يك تحليل دقيقتر، ميتواند راهگشا باشد.معدن گلگهر كه در حال حاضر در عمق 60 متري زير سطح ايستابي استخراج ميشود، با مشكل عديدهاي از جمله ورود آب به پيتاستخراج روبروست و معزل زهكشي آب آن نيز جز با شناخت دقيق منشا آب زيرزميني ميسر نميباشد. به همين منظور در طي چندينمرحله از آب چاهها و سطوح تراوشي معدن نمونهگيري بعمل آمده و جهت انجام آناليز ميزان املاح به آزمايشگاه فرستاده شد. نتايجآناليز كه شامل غلظت كاتيونها و آنيونهاي اصلي و ميزان هدايتالكتريكي و اسيديته هر نمونه است با روشهاي گرافيكي (دياگرامهايميانگين) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. K پايپر و استيف) و روشهاي آماري (آناليز خوشهاي، تحليل مولفه اصلي و كلاسترينگبر اساس نتايج حاصل از اين مطالعات سفره آبدار از لحاظ كيفي به سه زون تقسيم شده كه شامل جبهه شور شمالي، زون آبرفتي و زون اختلاطي ميباشد و نميتوان منشا آب شور جبهه شمالي را از كفه نمك دانست.

كلمات كليدي:

آناليز خوشهاي . تحليل مولفه اصلي . دياگرامهاي پايپر و استيف . كلاسترينگ K ميانگين . معدن گلگهر .

دومین کنفرانس مهندسی معدن ایران (1387)

به كارگيري روش هاي آماري و زمين آماري درارزيابي نوسانات عياري خوراك كارخانه پرعياركني مجتمع مس سرچشمه

چكيده
يكي از مشكلات مورد بحث از ابتداي شروع به كار معدن مس سرچشمه تاكنون، اختلاف عياري بين خاك ارسالي معدن و مصرفي تغليظمي باشد. وجود اختلافات معن يدار عياري ميان معدن و تغليظ و نوسانات شديد عياري در خوراك مصرفي تغليظ، از عوامل مؤثر بر كاهشبازيابي و بهره وري كارخانه پرعياركنيمي باشند. در اين مقاله با به كارگيري ابزارهاي آماري و زمين آماري روشي جهت تعيين نوساناتدقيق عياري خوراك مصرفي كارخانه پرعياركني ارائه شده است تا با استفاده از نتايج آن، امكان مقايسه اين نوسانات با نوساناتپيش بيني شده خاك ارسالي معدن به صورت شيفتي و روزانه و همچنين شناسايي خطاهاي مراحل مختلف نمونه برداري فراهم گردد.همچنين با شناسايي پارامترهاي موثر در واريانس نوسانات و تعيين حد مجاز آنها، پيشنهاداتي جهت كاهش نوسانات عياري و مدنظر قراردادن آنها در برنامه ريزي روزانه تا حد امكان ارائه گرديد. در نهايت پيشنهاد شد، در صورتي كه از 100 روز متوالي 95 مورد عيار خوراككارخانه تغليظ در محدوده اطمينان عيار اجرايي معدن قرار گيرد، جهت كاهش موثر هزينه ها و افزايش بهره وري و بازيابي كارخانهتغليظ، از آن تاريخ به بعد نمونه گيري از خوراك كارخانه تغليظ صورت نگرفته و عيار اجرايي معدن در محاسبات متالورژي تغليظ لحاظ گردد.

كلمات كليدي:

نوسانات عياري . زمين آمار . محدوده اطمينان عياري . واريانس پراكندگي . واريانس توزيعي تركيبي . واريانس تخمين

دومین کنفرانس مهندسی معدن ایران (1387)

تشخيص الگو در داده هاي ژئوشيميايي با استفاده از روش طيف مولتي فركتالي

چكيده
براي كمي نمودن توزيع فضايي عناصر ژئوشيميايي، انديسهاي مولتي فركتالي براي عناصر روي، مس،ارسنيك، طلا، نقره، سرب، آنتيموانو موليبدن نمونه هاي خاك منطقه ده سلم تعيين شدند. الگوهاي توزيع مولتي فركتالي بر پايه روش مومنتم(شمارش جعبه اي) و شاملسه تابع توان جرم، توان يكتايي و طيف ابعاد فركتالي مشخص شدند.توزيع فضايي متغيرها را نمايان ساختند. عناصر طلا، ارسنيك، نقره و مس از يك q خصوصيات مختلف اين توابع در مقادير مختلفالگوي مولتي فركتالي تبعيت مي كنند، كه نشان دهنده روابط پاراژنزي ميان اين عناصر است.تعيين توابع مولتي فركتالي به ما اجازه مي دهند از يك رويه كمي الگوهاي پراكندگي فلزات را مطالعه كنيم و بين آنها و فرايندهاي فيزيكي ارتباط برقرار كنيم.

كلمات كليدي:

مولتي فركتال . توان يكتايي . ده سلم و طيف مولتي فركتالي   

دومین کنفرانس مهندسی معدن ایران (1387)

الگوهاي بهينه ژئوشيميايي جهت اكتشاف كاني زايي هاي مس – موليبدن در منطقه كيقال، سياهكلان – ناحيه ورزقان

چكيده
توده هاي گرانيتوئيدي منطقه كيقال- سياهكلان در ورزقان ازشمال باختري كشور،بر روي كمربند مس آلپ هيماليا،تحت تاثير توده هاينفوذي قفقاز قرارگرفته و اين ساختارهارا در روند شمالغرب قطع وبارورساخته است برداشت نمونه هاي رسوبات آبراهه اي جهت پيمنجر به ثبت آنوماليهاي ثانويه اي گرديدكه تاييد اين Cu, Mo, Pb, Zn, Nb, Rb, جويي مس- موليبدن و تجزيه آنها براي عناصرو اكسيد هاي اصلي انجام Cu, Mo, Pb, Zn, Nb, Rb, Sr, Ba, آنوماليها توسط نمونه هاي ليتو ژئوشيميايي با تجزيه براي عناصر(Fe2O3+CaO)/( گرفت. تفكيك زونهاي آلتراسيوني منطقه بااستفاده از انديسهاي مركب،نشان ميدهد كه افزايش نسبتبه عنوان شاخص كلريتي مهم در پي جويي كاني سازيهاي پنهان مس-موليبدن درمنطقه ونسبت Fe2O3+CaO+MgO+Na2O )معرف آلتراسيون پتاسيك را ميتوان K2O/(Na2O+K2O) مبين زون سرسيتي وهرگونه افزايش شاخص K2O/(Na2O+CaO)بعنوان انديسهاي اكتشافي با موفقيت بكار برد. انطباق مثبت نقشه هاي ژئوشيميايي عناصر مذكور با سيماي آلتراسيونهاي منطقهضمن تاييدزونهاي بالقوه پتانسيل دارمنطقه،به عنوان يك الگوي بهينه (Ba/Sr , Rb/Sr) ونسبتهاي شاخص ليتولوژيهاي بارور ازعقيم در پيجويي مناطق همجوار شناسايي و ثبت شدند.

واژه هاي كليدي:

الگو هاي ژئوشيميايي مس- موليبدن . كيقال- سياهكلان 

دومین کنفرانس مهندسی معدن ایران (1387)

شناسايي محدوده هاي اميدبخش جهت اكتشاف اورانيوم در برگه 1:50000 ترك بر مبناي داد ههاي ژئوفيزيك هوايی

چكيده
امروزه اطلاعات حاصل از عمليات ژئوفيزيك هوابردي اهميت فراواني در اكتشاف مواد راديواكتيو دارند. در حقيقت اين داد هها پايه اصليبراي اكتشاف عنصر اورانيوم در مناطق مختلف هستند. در اين نوشتار با تجزيه و تحليل داده هاي حاصل از ژئوفيزيك هوايي شمال غربي 5565 محدوده هاي اميدبخش براي عنصر اورانيوم مشخص شده اند. نخست با تحليل آماري و II ايران در برگه 1:50000 ترك به شمارهترسيم نقشه هاي هم شدت محدوده هاي اميدبخش معين و اولويت بندي شده اند. سپس با كنترل زميني داده ها در محدوده هاي اميدبخششامل عمليات ژئوفيزيكي زميني و برداشت نمونه هاي سطحي از تمام محدوده هاي اميدبخش و انجام آناليز شيميايي روي آنها، صحتداده هاي ژئوفيزيك مورد بررسي قرار گرفته است. همچنين داده هاي زمين شناسي اين برگه نيز مورد بررسي قرار گرفته و با نتايج حاصلاز داد ههاي ژئوفيزيك هوايي مقايسه شد هاست. در نهايت با تجزيه و تحليل نقش ههاي حاص لشده، محدود ههاي اميدبخش جهت مراحل بعدي اكتشاف اورانيوم در اين برگه معرفي و پيشنهاد شد هاند.

كلمات كليدي:

اورانيوم . ژئوفيزيك هوابردي . ترك . محدوده اميدبخش

دومین کنفرانس مهندسی معدن ایران (1387)

تعيين سايز مناسب براي نمونه برداري از دپوهاي استخراجي با مطالعه موردي معدن سرب وروي چاه مير- بهاباد

چكيده
دپوهاي استخراجي كانسار سرب و روي چاه مير از جمله محيطهايي هستند كه از پيچيدگي خاصي در توزيع عيار برخوردارند. بدينصورت كه در ابعاد مختلفي از دانه بندي، عيار به شدت تغيير مي كند. عيار سنجي نمونه هاي برداشت شده از دپوها در محل معدن باعيارسنجي كل دپو در محل كارخانه فرآوري، بعضاً تفاوت زيادي داشتند. با توجه به اينكه از كل دپو پس از حمل به كارخانه كانه آرايي وعمليات خردايش، نرمايش و همگن سازي نمونه معرف تهيه و آناليز مي شوند، نتايج از اطمينان زيادي برخوردارند و مي توان به عنوانمعياري براي سنجش صحت عمليات نمونه برداري در محل دپو ها بكار روند. بدين جهت، علت اصلي خطاي عيارسنجي دپوها در محلمعدن اشتباه در روش مرسوم برداشت نمونه از دپوها (تخمين درصد مواد دانه ريز و دانه درشت و گرفتن نمونه معرف متناسب با آن)تشخيص داده شد. اين تحقيق به منظور بررسي كنترل صحت روش نمونه برداري مرسوم از دپوها صورت گرفت. از سه دپو با روشمرسوم نمونه برداري شده و پس از تجزيه سرندي مورد آناليز قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه نمونه هاي درشت تر داراي عيار بيشترياست. همچنين توزيع درصد وزني فراكسيونهاي مختلف ابعادي يكسان نيست. نتايج آناليز در مورد هر سه دپو نشان داد كه بهترين ونزديكترين عيار نمونه ها به عيار واقعي در سايزهاي مياني قرار دارند. از اين رو روش نمونه برداري در قالب سايز بهينه نمونه برداري از3 ميليمتر بوسيله سرندها انتخاب شده است.

كلمات كليدي:

نمونه برداري . سايز مناسب . دپوي استخراجي . آناليز سرندي . كانه سرب و روي . كانسار چاه مير

دومین کنفرانس مهندسی معدن ایران (1387)

تعيين سايز مناسب براي نمونه برداري از دپوهاي استخراجي با مطالعه موردي معدن سرب وروي چاه مير- بهاباد

چكيده
دپوهاي استخراجي كانسار سرب و روي چاه مير از جمله محيطهايي هستند كه از پيچيدگي خاصي در توزيع عيار برخوردارند. بدينصورت كه در ابعاد مختلفي از دانه بندي، عيار به شدت تغيير مي كند. عيار سنجي نمونه هاي برداشت شده از دپوها در محل معدن باعيارسنجي كل دپو در محل كارخانه فرآوري، بعضاً تفاوت زيادي داشتند. با توجه به اينكه از كل دپو پس از حمل به كارخانه كانه آرايي وعمليات خردايش، نرمايش و همگن سازي نمونه معرف تهيه و آناليز مي شوند، نتايج از اطمينان زيادي برخوردارند و مي توان به عنوانمعياري براي سنجش صحت عمليات نمونه برداري در محل دپو ها بكار روند. بدين جهت، علت اصلي خطاي عيارسنجي دپوها در محلمعدن اشتباه در روش مرسوم برداشت نمونه از دپوها (تخمين درصد مواد دانه ريز و دانه درشت و گرفتن نمونه معرف متناسب با آن)تشخيص داده شد. اين تحقيق به منظور بررسي كنترل صحت روش نمونه برداري مرسوم از دپوها صورت گرفت. از سه دپو با روشمرسوم نمونه برداري شده و پس از تجزيه سرندي مورد آناليز قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه نمونه هاي درشت تر داراي عيار بيشترياست. همچنين توزيع درصد وزني فراكسيونهاي مختلف ابعادي يكسان نيست. نتايج آناليز در مورد هر سه دپو نشان داد كه بهترين ونزديكترين عيار نمونه ها به عيار واقعي در سايزهاي مياني قرار دارند. از اين رو روش نمونه برداري در قالب سايز بهينه نمونه برداري از3 ميليمتر بوسيله سرندها انتخاب شده است.

كلمات كليدي:

نمونه برداري . سايز مناسب . دپوي استخراجي . آناليز سرندي . كانه سرب و روي . كانسار چاه مير

دومین کنفرانس مهندسی معدن ایران (1387)

كاربرد روش فركتالي عيار - مساحت جهت تعيين و جداسازي ناهنجار يها از زمينه در نقش ههاي ژئوشيميايي رسوبات آبراه هاي (مطالعة موردي: برگه 1:50000 سه چاهون)

چكيده
هدف از اكتشافات ناحي هاي اوليه در نواحي با رسوبات دانه آواري، بررسي هاي ژئوشيميايي رسوبات آبراه هاي است كه روشي قدرتمند وارزان قيمت جهت تعيين و شناسايي مناطق اميد بخش كاني سازي به شمار مي رود. به طور كلي معمولاً در اين قبيل مطالعات از روش هايآماري و رياضي جهت جداسازي ناهنجاري ها استفاده مي شود. در سال هاي اخير با ورود و گسترش بكارگيري هندسة فركتال در علوممختلف، از اين روش در اكتشاف معدن و تعيين شكل و نحوة گسترش كانسار و همچنين در زمين شناسي نيز به طور گسترده اي استفادهروش فركتال را مطرح مي كند و در قالب يك مطالعة موردي داده هاي « عيار- مساحت » شده است. اين مقاله به اختصار تئوري مدلنمونه هاي رسوبات آبراه هاي برگة 1:50000 سه چاهون را مورد بررسي قرار م يدهد. بدين منظور تعداد 223 نمونه ژئ وشيميايي از رسوباتآبراهه اي منطقة مذكور برداشت شده كه براي 8 اكسيد و 11 عنصر پس از جايگزيني مقادير سنسورد، حد آستانه و ناهنجاري ها توسطروش هاي آمار كلاسيك و عيار- مساحت مشخص شد. همچنين با توجه به كثرت ناهنجاري هاي تفسير شده در هر منطقه، مناطقاميد بخش معدني براي اين برگه معرفي گرديد و پس از تطبيق نواحي امي دبخش با نقشة زمين شناسي منطقه، چنين نتيج هگيري شد كه نتايج بدست آمده از روش فركتالي از اعتبار بيشتري برخوردار است.

كلمات كليدي:

اكتشافات ژئوشيميايي . رسوبات آبراه هاي . روش فركتال . مدل عيار مساحت . سه چاهون

دومین کنفرانس مهندسی معدن ایران (1387)

كاربرد هيدروژئوشيمي در اكتشاف كان يهاي تبخيري درياچه شور اينچه در بخش شمالي آق قلا، استان گلستان

چكيده
امروزه كاربرد هيدروژئوشيمي در اكتشافات منابع معدني جايگاه خاصي براي خود باز نموده است. كيفيت شيميايي درياچ ههاي شور برايتشكيل كاني هاي تبخيري مهم مي باشند. مطالعات هيدروژئوشيمي براي ارزيابي كيفيت آب اهميت دارد در اين مطالعه براي منشاءيون هاي محلول در آب درياچه شور اينچه در شمال آق قلا انجام شد و به دنبال آن نيز مطالعات كاني شناسي سطحي براي شناساييكاني هاي تبخيري درياچه شور صورت گرفت. نتايج هيدروژئوشيمي بيانگر شوري بالاي درياچه و آبهاي زيرزميني منطقه مورد مطالعه Na + است. مقادير بالاي يونهاي Cl  و - آب در درياچه شور و هاي زيرزميني در مقايسه به آب دريا، منشاء جوي دارد. نسبت بال : + است بيانگر تبخير در منطقه . برطبق نمودارهاي ژيپس تا حدودي هوازدگي سنگ ها و تبخير پديده هاي غال- و عامل غلظت زياد و يوني در درياچه شور و آبهاي زيرزميني منطقه است. رخساره هيدروشيمي غالب آب درياچ : +با نوع سدجهت درك حالت شيميايي (PHREEQE) يك و كلريد براساس مطالعات نمودار پايير از خود نشان مي دهد. از مدل شيميايي فريك گونه هاي از عناصر اصلي و اشباع شدگي كاني موجود در تركيبات محلول آبهاي زير زميني كم عمق و درياچه اينچه استفاده گرديد.در حاشيه درياچه شور حاكي از آن است كه كاني ها آن هاليت، ژيپس، سيلويت و (XRD) مطالعات كاني شناسي با روش پرتو ايكسكلسيت كان يهاي تبخيري منطقه هستند. مطالعات هيدروژئوشيمي و كان يشناسي درياچه هاي شور در مناطق خشك و نيمه خشك كمكقابل توجهي براي شناسايي واستخراج كان يهاي تبخيري در منطقه و ساير مناطق خواهد داشت.

كلمات كليدي:

هيدروژئوشيمي . كاني شناسي . درياچ ههاي شور . آق قلا . استان گلستان 

دومین کنفرانس مهندسی معدن ایران (1387)

برآورد عدم قطعيت در مدل سازي داده هاي ئوفيزيكي با روش  Dempster-shafer  

چكيده:
عدم قطعيت با جهان واقعيت آميخته است و ارائه دقيق از واقعيت هميشه ممكن نيست. مدل سازي و تخمين گسترش كان يسازي بهسبب حضور ابهامات در داده هاي اكتشافي نيز از اين اصل مستثني نيست و اجتناب از عدم قطعيت در مدل سازي داده هاي اكتشافيDempster - معمولاٌ مشكل بوده و ارائه ميزان تقريبي آن در تصميم گيري نهايي امري ضروري محسوب مي گردد. در اين مقاله روشجهت ارائه ميزان عدم قطعيت در پتانسيل يابي كانسارهاي سرب و روي، با به كارگيري روشهاي مقاومت ويژه و قطبش القايي Shaferدر شرق تكاب مورد استفاده قرار گرفته است. نتايج بررسي حضور منطقه اي اميد بخش را در ناحيه مورد مطالعه با تخمين محتاطانه % 45 و ميزان عدم قطعيت % 45 ارائه مي دهد.

كلمات كليدي:

تئوري Dempster-Shafer . عدم قطعيت . تخمين محتاطانه . تابع برآورد . كاني سازي سرب و روي . مقاومت ويژه . قطبش القايي . سيستم اطلاعات جغرافيايي  .

دومین کنفرانس مهندسی معدن ایران (1387)