تحلیلی بر کاربرد GIS و RS در برنامه ریزي و توسعه شهري و منطقه اي

خلاصه
GIS . امروزه برنامهریزي و مدیریت فضاهاي شهري، نیازمند اطلاعات دقیق فضایی در زمانهاي متوالی از طرح تغییرات کاربريهاي اراضی شهري است ابزار اساسی براي تجزیه و تحلیل علمی این تغییراتاست. در این مقاله به کاربرد این دو سیستم در مدیریت شهري و بهبود کاربري هاي شهري با RS و استفاده از این سیتم ها می پردازیم. یا سنجش از دور میتواند تغییرات دورهاي پدیدههاي سطح زمین را نشان دهد و در مواردي چون بررسی تغییر مسیر رودخانهها، تغییر حد و مرز RS به عنوان منبع تأمین بسیاري از دادههاي مورد نیاز و RS . پیکرههاي آبی چون دریاچهها و اقیانوسها، تغییر مورفولوژيسطح زمین و غیره کارساز باشد RS به عنوان سامانهاي که عمدتاً مدیریت، تحلیل و ارائه مجدد اطلاعات را بر عهده دارند، ارتباط تنگاتنگی پیدا نموده است. استفاده از فنآوري GIS به برنامهریزان امکان داده است که در بسیاري از فعالیت هاي پایهاي و در برنامهریزيهاي شهري به دنبال ارائه اطلاعات پایهاي مناسب براي GIS و توسعه و ارائه مدلها با بهرهگیري از این سیستم ها برآیند. امروزهمتخصصان به کمک مدلهاي رقوم تهیه شده به صورت شبیهسازي مجازي چند بعدي به اثبات صحت تصمیمگیري و توجیه کاربران میپردازند. با استفاده از جمع آوري اطلاعات مربوط به پارامترهايمختلف در RS و استفاده از GIS در مناطق شهري ورود آنها به سیستم اطلاعات جغرافیایی، تجزیه و تحلیل مربوط صورت گرفته و با توجه به نوع هدف مورد نظر، مدیریت دادهها صورت می گیرد و در نهایت خروجی استخراج میگردد. بطوریکه با استفاده ازاین فنآوريها، میتوان به بهسازي امور شهري و برنامهریزي مختلف شهري پرداخت.

کلمات کلیدي :

GIS ( سیستم اطلاعات جغرافیایی ) ، RS (سنجش از دور) ، مدیریت شهري، مدلسازي، برنامه ریزي شهري. 

نویسندگان :

مائده رمضانی ، آرمین روحانی فرهمند ، احسان اسمعیلی نجار

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

کاربرد GIS در مدیریت و برنامه ریزي سیستم حمل و نقل شهري 

خلاصه
مدیریت و برنامه ریزي زیرساختارهاي سیستم پیچیده شهري مستلزم بکارگیري بسیاري از داده هاي مکانی است. از اینرو سیستم اطلاعات مکانی، بعنوان علم مدیریت داده هاي مکانی، توانسته اند کاربردهاي فراوانی را در این زمینه پشتیبانی نمایند. در همین راستا بررسی ساختار یک سیستم شهري و نیز مفاهیم سیستم هاي اطلاعات مکانی در این مقاله نشان داده شده است که پیاده سازي زیرساختارهاي مکانی در اجراي یک سیستم اطلاعات مکانی شهري بسیار تعیین کننده می باشد.یکی از جنبه هاي مهم در برنامه ریزي بلند مدت سیستم حمل و نقل شهري ( بعنوان یکی از زیر سیستم هاي مهم شهري)، گسترش ظرفیت سرویس دهی آن می باشد. وجود طرح هاي مختلف در این زمینه در کنار محدودیت هاي مالی و اجرایی، انتخاب بهترین در زمینه حمل و نقل شهري، در مواردي همچون طراحی و GIS طرح را بعنوان چالشی پیش روي تصمیم گیران قرار میدهد.از اینرو بکارگیري تحلیل شبکه برنامه ریزي حمل و نقل عمومی، مسیریابی، سیستم هاي هوشمند حمل و نقل (مدیریت ترافیک، تشخیص حوادث، ناوبري درون ماشینی)، در طراحی حمل و GIS تاثیرات محیط زیستی و تحلیل ارتباط بین سیستم حمل ونقل و کاربري اراضی صورت میپذیرد. ضمن اینکه کاربردهاي اولیه در زمینه حمل و نقل باشد. فعالیت کلیدي GIS نقل شهري بوده است. امکان بررسی طرح هاي مختلف قبل از انتخاب طرح نهایی شاید مهمترین کاربرد که خاص حمل و نقل است، تحلیل شبکه می باشد.از آنجاییکه شبکه ها اساس مسیریابی و سایر تحلیل هاي مربوطه می باشند لذا مدلسازي GIS دیگر دقیق آن امري حیاتی است که در این مقاله به آن می پردازیم.

کلمات کلیدي :

GIS ، مدیریت و برنامه ریزي، سیستم حمل و نقل شهري، مهندسی ترافیک

نویسندگان :

مائده رمضانی ، ولی الله عزیزي فر ، آرمین روحانی ،ابوالفضل میرپورگسکریی

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

کاربرد GIS در مدیریت و مکانیابی پارکینگ

خلاصه
مدیریت پارکینگ یکی از مهمترین ابزار در مدیریت شهري است. سطوح مختلف امکانات پارکینگ میتواند بر کارایی ترافیک و کیفیت زندگی شهري تاثیر بگذارد. تصمیمات نادرست و مدیریت غیر استاندارد موجب تاثیر نامطلوب بر سیستم ترافیک شهري، صدمه و تخریب محیط زیست، افزایش در هزینه هاي ساخت و مانع از پیشرفت اقتصادي می شود. بعد از گذشت چندین دهه و افزایش اتومبیل و نبود فضاي کافی براي پارك و در نهایت هزینه زیاد ساختن امکانات پارکینگ، ارزیابی دقیق براي مدیریت و مکانیابی پارکینگ را ضروري ساخت.که با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی این مشکلات را تا حد مطلوبی کاهش داده اند. این مقاله مدیریت و امکان سنجی مکان مناسب پارکینگ در شهر ها را با درنظرگرفتن عرضه و تقاضاي GIS پارك و عوامل موثر بر آنها بررسی میکند و بر آنالیز استوار است که با استفاده از این تکنولوزي کاربري چندگانه زمین بررسی می شود.

کلمات کلیدي:

سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS ) ، پارکینگ ، مکانیلبی ، مدیریت ، ارزیابی.

نویسندگان :

ولی الله عزیزي فر ،مائده رمضانی، آرمین روحانی،یعقوب رشید

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

افزایش ظرفیت باربري شمع هاي کوبشی در خاك ها با گذشت زمان

خلاصه
می گویند. علاوه بر محو فشار آب حفره اي اضافی عوامل دیگري set up افزایش ظرفیت باربري محوري شمع با گذشت زمان را می باشند. جهت تعیین ظرفیت بابري شمع ها، روش هاي ایستا و پویاي set up همچون سالخوردگی خاك و سختی نیز از عوامل مختلفی وجود دارد .بایدافزود،دقت نتایج حاصل این روش ها به شرایط مختلف خاك و نوع شمع بستگی دارد معروفترین روش و عوامل تأثیر گذار بر آن، نتایج آزمایشات بارگذاري setup است. در این مقاله،پس از معرفی روش ENR دینامیکی آن روش معرفی می گردد. همچنین با بهره گرفتن از این set up بررسی می شود وسپس نقاط ضعف روابط تجربی موجود براي تخمین اطلاعات ،روابط حاکم بر ظرفیت باربري شمع ها در خاك بررسی می شود.  

کلمات کلیدي:

شمع،ظرفیت باربري، فشار حفره اي، روش ENR ، دینامیکی

نویسندگان :

علی شکرگزار ، یاسر قربانی

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

بررسی کارآیی ستون ته نشینی به عنوان پیش تصفیه در بهبود عملکرد صافی هاي شنی کند جهت حذف کدورت آب رودخانه هراز

خلاصه
با توجه به روند رو به رشد جمعیت جهان و در نتیجه افزایش نیاز به آب براي مصارف کشاورزي، خانگی و صنعت، لزوم گسترش روش هاي مناسب بهره برداري از منابع آبی موجود بیش از پیش آشکار می گردد . صافی هاي شنی کند یکی از فن آوري هاي مناسب جهت تصفیه آب در کشورهاي در حال توسعه و جوامع کوچک به حساب می آیند چرا که با هزینه بهره برداري پائین و نیاز حداقل به نیروي متخصص داراي کارایی بالایی می باشند 50حساس بوده و آب ورودي باید حتما مورد پیش تصفیه قرار گیرد. چنانچه آب حاوي مقادیر NTU ولی این صافی ها نسبت به کدورت بیش از بالاي مواد معلق باشد به سرعت باعث گرفتگی صافی ها شده و راندمان بهره برداري کاهش می یابد. از طرفی افزایش تعداد دفعات تمیز کردن صافی 50باشد پیش NTU ها هزینه بهره برداري را نیز افزایش داده و آن را غیر اقتصادي می نماید. بنابراین چنانچه کدورت آب ورودي به صافی بالاتر از تصفیه ضروري خواهد بود. در این مطالعه تحقیقاتی با استفاده از آنالیز ستون ته نشینی،کارآیی این روش در کاهش تیرگی آب رودخانه هراز دردو و با قطر 15 سانتی متر و ارتفاع 220 سانتی متر و حجم PVC دوره آفتابی و بارانیموردمطالعه قرار گرفته است. ستون ته نشینی لوله اي از جنس آبگیري آن حدود 35 لیتر می باشد. نتایج نشان داد که در زمانهاي آفتابی پس ازحدود 2,5 تا 3 ساعت و در زمان هاي بارانی پس از حدود 6 ساعت  در ستون ته نشینی، خروجی آن داراي کدورت مجاز جهت ورود به صافی شنی کند خواهد بود. پس از انجام آزمایشات و تحلیل نتایج،کار با صافی  شنی کند آغاز شد. نتایج نشان داد میزان کدورت آب خروجی فیلتر همواره در حد استاندارد بوده که کارایی بالاي صافی هاي شنی کند را به همراه پیش تصفیه در حذف کدورت نشان می دهد.

کلمات کلیدي:

صافی شنی ، پیش تصفیه ، ستون ته نشینی ، حذف کدورت

نویسندگان :

حسن امینی راد ، عرفانه عموئیان، مریم رسولی  ، شعبان زروکی

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

بهسازي زمین به روش ابر تراکم، انواع آن و عوامل مؤثر در طراحی روش ابر تراکم

چکیده
روش ابر تراکم یکی از روش هاي بهسازي دائم خاك بدون افزودن ماده خارجی به خاك می باشد که عبارت است از رها کردن کوبه هاي سنگین از ارتفاع زیاد می باشد. عبارت ابر تراکم گرفته شده از ترکم دینامیکی در خاك هاي درشت دانه و تحکیم دینامیکی در خاك هاي ریز دانه و چون این دو روش در کلیات یکسان هستند عبارت ابر تراکم را جایگزین کرده اند. تراکم شدید دینامیکی، تراکم با انرژي کم و جایگزینی و اختلاط از انواع روش هاي ابر تراکم می باشند. عوامل مؤثر در طراحی این روش به دو عامل مهم بستگی دارد که عبارتند از : . عوامل (DRM( دینامیکیِ مربوط به زمین . عوامل مربوط به تجهیزات کار.

کلمات کلیدي:

ابر تراکم ، DRM ، نفوذپذیري، زهکش، عمق تاثیر، شعاع بهینه.

نویسندگان :

محمد رضا عطرچیان ، بهروز احمدي ، بهمن احمدي

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

تحلیل پایداري تونل انتقال آب بهشت آباد با روش تفاضل محدود

خلاصه
امروزه استفاده از فضاهاي زیرزمینی با توجه به محدودیت و عدم وجود امکانات سطحی کافی در اثر رشد فزاینده جمعیت، صنعت و تکنولوژي رو به رشد است. نیاز انسان در دستیابی به منابع انرژي، ذخایر و مواد اولیه صنعت مثل ذخیرهسازي سوخت و انرژي، احداث نیروگاهها و شبکههاي معدنی، متروها، سازههاي استراتژیکی و نظامی و بسیاري موارد دیگر، ضرورت مطالعه، بررسی و اجراي چنین سازههائی را بیش از پیش آشکار می- سازد. یکی از مهمترین این سازهها تونلهاي انتقال آب هستند که با توجه به هدف حفر آنها، لازم است خصوصیات و شرایط خاصی در طراحی و اجراي آنها منظور گردد. در این میان انتخاب نوع پوشش تونل اهمیت بیشتري به هزینههاي سنگین اجراي تونل و اهداف بلند مدت از حفر آن، مهمترین مسئله استفاده از بالاترین دقت در امر ارزیابی پایداري تونل و انتخاب سامانه نگهداري مناسب است. تونل انتقال آب بهشتآباد با طول تقریبی 64930 متر و با هدف انتقال آب از سرشاخههاي رودخانه کارون به فلات مرکزي ایران در دست مطالعه است. این تونل با قطر تمام شده 6 متر و آورد سالانه 1070 میلیون مترمکعب بزرگترین تونل انتقال آب در کشور خواهد بود. در این مقاله با توجه به درزههاي سطحی برداشت شده و نتایج به دست آمده از آزمایش بر روي مغزههاي حفاري، قطعه اول براي هر پهنه تعیین شده است. در RMR و GSI 5 پهنهبندي شده و با استفاده از طبقهبندي مهندسی، مقدار پارامترهاي / مسیر تونل تا کیلومتر 920 پرداخته شده و پس از ارائه کلاس نگهداري لازم، این روش با روشهاي VNIMI ادامه به بررسی وضعیت پایداري تونل مذکور به روش یکی از روشهاي جدید، جامع و مؤثر در تحلیل پایداري بوده که VNIMI مورد مقایسه قرار گرفته است. روش تجربی RMR و Q تجربی توسط مؤسسه تحقیقات معدن روسیه پیشنهاد شده و به جهت کسب موفقیت در طراحی و اجراي چندین سازة بزرگ زیرزمینی، در آیین نامه-هاي معدنی و عمرانی نیز گنجانده شده است. در نهایت با توجه به نتایج تحلیلها و به کمک مدلسازي عددي با روش تفاضل محدود، توسط افزار پوشش موقت و نهائی تونل طراحی و با روشهاي تجربی مقایسه شده است. 

کلمات کلیدي:

تونل بهشت آباد، نگهداري تونل ، VNIMI ، FLAC2D

نویسندگان :

محمد جواد رحیمدل ، راحب باقرپور ، سعید مهدوري

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

خطر پدیده انفجارسنگ و ایمن سازي محیط کار تونل انتقال آب بهشت آباد

خلاصه
شکست شدید و ناگهانی سنگ در نتیجه تمرکز تنش بالا در محیطهاي زیرزمینی عمیق را انفجارسنگ میگویند. این پدیده با آزاد شدن آنی انرژي کرنشی ذخیره شده در سنگ همراه بوده و موجب خسارات زیادي به تجهیزات و نیروي کار خواهد شد. با توجه به اهمیت حفظ نیروي کار و تجهیزات، طی سالهاي اخیر، مطالعه احتمال و شدت وقوع این پدیده ضروري است. تونل انتقال آب بهشتآباد با طول حدود 65 کیلومتر به منظور انتقال آب از سرشاخههاي کارون به فلات مرکزي ایران تحت بررسی است. این تونل از دو پهنه مهم زمینساختی ایران عبور میکند. بخش ورودي تونل در پهنه زمینساختی زاگرس چین خورده-رانده شده و خروجی در پهنه زمینساختیسنندج-سیرجان قرار دارد که در واقع بخش عمده تونل از این پهنه زمینساختی عبور میکند. واحدهاي سنگ-چینهاي شناخته شده در پهنه سنندج-سیرجان داراي تنوع سنگشناسی بیشتري نسبت به پهنهزاگرس چین خورده-رانده شده است. بر اساس نتایج حاصل از بررسیهاي صحرایی و گمانههاي اکتشافی حفر شده، واحدهاي  سنگی این مناطق شامل سنگ آهک، ماسهسنگ، گلسنگ و کنگلومرا، سنگآهک مارنی، سنگآهک کربناته و آندزیت بوده که توسط گسل- هاي همزمان با چینخوردگی یا گسلهاي فعال شده قدیمی به و ی ژه در پهنه زمینساختی سنندج-سیرجان و در کنارههاي زمیندرز زاگرس بریده شده است. بطورکلی در عبور تونل از این مسیر باید مخاطرات ناشی از گسلهاي فراوان را بطورجدي مدنظر قرار داد. با توجه به این که ضخامت روباره در بعضی نقاط به حدود 1200 متر هم میرسد، بنابراین پتانسیل وقوع انفجارسنگ در این نقاط وجود خواهد داشت. به منظور ارزیابی احتمال وقوع انفجار سنگ روشهاي مختلفی نظیر معیار انرژي الاستیک خطی، معیار تنشها و ... ارائه شده است. در این مقاله پس از پهنهبندي مسیر تونل، به بررسی پتانسیل وقوع انفجارسنگ در تونل انتقال آب بهشت آباد با استفاده از روشهاي تجربی گوناگون پرداخته شده است. با بررسی نتایج مشخص شد که اکثر پهنههاي تونل در طبقه متوسط تا شدید انفجارسنگ قرار دارند و استفاده از روشهاي آزادسازي تنش در کاهش مخاطرات این پدیده ضرورت دارد.

کلمات کلیدي:

انفجارسنگ، انرژي کرنشی، تونل بهشتآباد، فلات مرکزي ایران

نویسندگان :

محمد جواد رحیمدل ، راحب باقرپور ، سعید مهدوري

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

ارائه عوامل موثر و شاخصهاي اقتصادي حملونقل پایدار شهري

خلاصه
با ازدیاد جمعیت و توسعه شهرنشینی، تمایل افراد و بخشهاي مختلف جامعه جهت دسترسی به تسهیلات حملونقل، به طور روزافزون افزایش یافته است. توجه انسانها از دیرباز به مقوله جابجایی مسافر و کالا از یک سو و افزایش تقاضا و نیازهاي جوامع از سوي دیگر، منجر به رشد و تقویت معضلات اقتصادي نظیر هزینههاي کلان مستقیم و غیرمستقیم وارد آمده به کاربران و گردانندگان مانند هزینههاي تصادفات، آلودگی هوا و صوت، تراکم وسایلنقلیه و انرژي، عدم برابري و رفاه، بهرهوري و کارایی در حملونقل درونشهري گردیده  است. اگرچه مفهوم توسعه با رویکرد اقتصادي از مدتها پیش مورد توجه کشورهاي جهان بوده است، لیکن با ورود ادبیات توسعه پایدار در مجامع بینالمللی و مقبولیت آن، در سالیان اخیر تلاشهاي فراوانی در خصوص تبیین و تعمیم مقوله اقتصادي توسعه پایدار در سایر بخشها ازجمله حملونقل شده است. در مقاله حاضر، با درنظرگیري عوامل موثر در حملونقل شهري از دیدگاه اقتصادي، جهت تسهیل در امر سیاستگذاري و برنامهریزي توسط مسئولین و سازمانهاي دستاندرکار حملونقل، شاخصهاي جامعی جهت اندازهگیري و ارزیابی وضعیت کنونی سامانههاي حملونقل شهري ارائه شده است.

کلمات کلیدي:

حملونقل پایدار شهري، پایداري، شاخصهاي اقتصادي

نویسندگان :

مهدي استادي جعفري ، محسن طاهرينژاد ، حامدرضا حیدري میآبادي

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

پاسخ لرزهاي سازههاي بتنی نگهدارنده خطوط لوله برافراشته

خلاصه
سازه هایی که براي حمل لوله هاي انتقال سیال بکار میروند، به دلیل ماهیت خاص خود همچون تبعیت از فرم طبیعی زمین و عدم رعایت معیارهاي سازه اي مندرج در آیین نامهها، رفتار دینامیکی خاصی از خود نشان میدهند. از این رو رفتار دینامیکی این سازه ها ي خاص و تطبیق پارامترهاي آیین نامه نظیر ضریب اهمیت سازه ، زمان تناوب مود اول نوسان و ضریب رفتار میتواند کمک مؤثري در برآورد نیروهاي جانبی با روش ها ي استاتیک معادل آیین نامه اي باشد. در مقاله حاضر با بررسی مدلهاي متنوع، نقش پارامترهاي فوقالذکر در رفتار دینامیکی سازه و تطبیق آن با آیین نامه موجود بررسی گردیده است.

کلمات کلیدي:

سازههاي بتنی، خطوط انتقال سیال، تحلیل خطی و غیرخطی تاریخچه زمانی، زمان تناوب، پاسخ لرزهاي

نویسندگان :

محمد رفیع کرد سنگانی پور ، اسحاق پاد

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)