بررسی اجمالی نقش معماران در توسعه پایدار

چکیده:
امروزه افزایش مداوم جمعیت، کشورهاي جهان را بیشاز پیش با مشکل کمبود انرژي رو به رو ساخته و حیات بشر را تهدید می کند و محیط زیست ، صرفه جویی در مصرف انرژي هاي فسیلی و توسعه پایدار به مباحث بسیار مهم و رایج در سطح بین المللی تبدیل شده اند . به طوري که حفظ منابع انرژي ، جلوگیري از آلوده کردن زمین و محیط زیست ، کاهش میزان مصرفانرژیهاي فسیلی و همزیستی با شرایط طبیعی و اقلیمی مبدل به یکی از مهمترین تدابیر در معماري و شهر سازي شده و معماران و شهرسازان را ملزم به رعایت اصول و قواعد خاصی در زمینه ساخت و ساز میکند .در این مقاله تلاش نموده ایم ابتدا تعریفی از توسعه پایدار ارائه داده و سپس به اختصار به تبیین نقش معماران در تحقق این نوع توسعه بپردازیم.براي انجام این کار در ابتدا به تبیین مفاهیم اولیه را تبیین نموده و سپس به بررسی جنبه هاي مختلف تاثیرگذاري معماران در سه جنبه توسعه پایدار اجتماعی ، توسعه پایدار اقتصادي و توسعه پایدار محیطی پرداخته ایم. در نهایت نتیجه می شود که معماران در هر سه جنبه یاد شده موثر هستند و در پایان به وظیفه و نقش معماران در مسیر توسعه پایدار اشاره خواهیم داشت.

واژه هاي کلیدي:

توسعه پایدار، معماري پایدار، معمار، محیط زیست ، معماري سبز

نویسندگان :

حمید آیباغی اصفهانی

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

راهکارهاي معماري پایدار در ارتباط با اقلیم سرد وخشک

خلاصه
امروزه بیشترین مشکلات زیست محیطی کشور ما به دلیل استفاده بی رویه از انرژیهاي فسیلی می باشد. توسعۀ بی رویه و نامحدود شهرها به صورت افقی و عمودي، تولید بی سابقه ي مواد زاید، پدیدار شدن تاثیرات گلخانه اي و جزایر حرارتی، افزایشدماي کره زمین، تغییرات آب وهوایی و بالا آمدن سطح دریاها، تنها بخشی از نتایج عمومی این مشکلات است. کیفیت زندگی در کانونهاي متمرکز شهري، فوق العاده پایین آمده است؛ به طوري که شرایط حاصل، نه تنها زندگی انسان، بلکه حیات کلیۀ موجودات زنده را نیز تهدید می کند. مسلم استکه ادامۀ حرکتدر مسیر حاضر، به شکستهاي عظیم در ساختار اجتماعی، کالبدي و بیولوژیکمنجر خواهد شد. این در حالیست که ایران با داشتن حدود 1%از جمعیت جهان حدود 9% از فرآورده هاي نفتی دنیا را مصرفمی کند..با توجه به رشد مصرف داخلی انرژي مطالعات نشان می دهدکه در صورت ادامه این روند تا سال 1397 ایران به یککشور وارد کننده فرآورده هاي نفتی تبدیل می شود. با توجه به محدودیت هاي منابع انرژي هاي فسیلی و بحرانهاي زیست محیطی بایستی معماران به طراحی اقلیمی ساختمان در جهت خود کفاسازي مکانهاي زیستی در تامین انرژي گرمایشی و سرمایشی مورد نیاز خود توجه بیشتري به عمل آورند . در این تحقیق سعی گردیده است تا ویژگیهاي اقلیم سرد و کوهستانی بررسی وراهکارهایی را براي معماري همساز با این اقلیم عنوان شود، تا بدین طریق به ارتباط معماري پایدار در جهت استفاده بهینه از انرژي و پایداري محیط اشاره شود چرا که ساختمان هایی که بر طبق اصول معماري پایدار طراحی و ساخته شوند ضرورت گرمایشو سرمایش مکانیکی را به حداقل کاهش میدهند و در عوضاز انرژي طبیعی موجود در اطراف ساختمان استفاده می کنند.

کلمات کلیدي:

طراحی اقلیمی ، اقلیم سرد، ساختمان

نویسندگان :

وحیده بله داري ، بهرام وزیري فراهانی  ، سحر طوفان

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

روشهاي تقویت سازه هاي بنایی

خلاصه
مصالح بنایی و تیر چوبی از قدیمیترین مصالح ساختمانی هستند که در اکثر سازههاي تاریخی موجود مورد استفاده قرار گرفتهاند. مصالح بنایی در مقایسه با سایر مصالح مانند فولاد و بتن نسبتاَ اقتصادیتر هستند. معیار طراحی سازههاي مصالح بنایی تجربی است و عموماً به روش سنتی میباشد. اهمیت بررسی ساختمانهاي آجري از دو جنبه قابل بررسی است که در زیر به طور مختصر به آنها اشاره میشود: آمار زلزلههاي گذشته و عملکرد عبارتند از: URM ساختمانهاي آجري در این زلزلهها؛ جایگاه ساختمانهاي بنایی (آجري) در ساخت و سازهاي کشور. ضعفهاي عمده دیوارهاي کمبود مقاومتبرشی داخل صفحه، و کمبود مقاومت خمشی خارج از صفحه روشهاي مقاومسازي دیوار بنایی عبارتند از: فروسیمان؛ پلاستر مسلح؛ شاتکریت؛ تزریق دوغاب سیمان و چسب؛ فولاد گذاري خارجی؛ محصور FRP کردن دیوار آجري غیرمسلح با کلافهاي قائم بتنی؛ هسته مرکزي دیوار و مقاومسازي دیوار آجري با الیاف میباشد.

کلمات کلیدي:

مقاومسازي، دیوار بنایی، بار درون صفحه، بار عمود بر صفحه، الیاف Frp

نویسندگان :

حسین کلاهی ، علیرضا ریاست

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

مقایسه روشهاي مختلف مدلسازي عددي دیوار آجري براي تحلیل اجزاي محدود

خلاصه
بررسی رفتار دیوارهاي بنایی با انجام آزمایشات مختلف بسیار وقتگیر و دشوار ات از این رو باید در پی یافتن روشهاي مدلسازي عددي این گونه دیوارها باشیم تا بتوانیم پارامترهاي مختلف را با صرف هزینه و وقت کمتر به راحتی مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم. براي مدل کردن دیوارهاي آجري در نرمافزارهاي تحلیلی دو روش کلی وجود دارد:

الف: مدلسازي همگن( ماکرو): که در این روش کل مجموعه آجر و ملات( پانل آجري) به صورت یک جسم همگن در نظر گرفته میشود و براي این جسم همگن مشخصات مکانیکی در نرمافزار وارد میشود. ب: مدلسازي غیرهمگن( میکرو): در این روش آجر و ملات به صورت جداگانه تعریف شده و براي هریک از آنها مشخصات مکانیکی و رفتار مربوطه به نرمافزار داده میشود. با بررسی و مقایسه نتایج گرفته شده از این دو روش در مییابیم که با دقت بسیار خوبی میتوان از روش همگن استفاده کرد.

کلمات کلیدي:

مدل عددي، دیوار آجري، اجزاي محدود، بارگذاري جانب

نویسندگان :

حسین کلاهی

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

بررسی و مقایسه سطح عملکرد قابهاي 8 طبقه فولادي با مهاربندي واگرا و ضربدري (باجداساز لرزهاي و بدون جداساز)

خلاصه
در این مقاله به بررسی و مقایسه سطح عملکرد و رفتار قاب 8 طبقه فولادي داراي مهاربندي واگرا، و همگرا پرداختهایم. کلیه مقاطع موجود در می باشند. اتصالات تیر به ستون از نوع مفصلی بوده و منحنی ظرفیت، مختصات نقطه عملکرد s و 355 s سازه، مقاطع اروپایی و از نوع فولاد 275 قابهاي مذکور بر اساس جابجایی تقاضا و برش پایه، به دو صورت قاب داراي جداساز لرزهاي (لاستیکی – سربی) و دیگري قاب بدون جداساز (پاي ستونها گیردار)، که جداساز ما بین فونداسیون و ستونهاي طبقه همکف قرار میگیرد، رسم و با یکدیگر مقایسه نمودهایم. نقطه عملکرد هر SAP کدام از قاب ها، با روش تحلیل استاتیکی غیر خطی بر مبناي دستورالعمل بهسازي لرزهاي ساختمانهاي موجود (نشریه شماره 360 )، با برنامه 2000، محاسبه و با یکدیگر مقایسه شدهاند. لازم به ذکر است وجود جداساز در سازه،افزایش تناوب سازه، کاهش نیروي زلزله، کاهش برش پایه و افزایش جابجایی سازه و... را بر خلاف سازه بدون جداساز، بهمراه دارد.

کلمات کلیدي:

منحنی ظرفیت، تغییرمکان هدف، نقطه عملکر

نویسندگان :

منصور قلعه نوي ، محمد مویدیان ، اشرف اخلاقی

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

آنالیز استاتیکی سد خاکی 15 خرداد در دوره بهرهبرداري با استفاده از دادههاي ابزاردقیق و روش المان محدود

خلاصه
کنترل ایمنی و پایداري سدهاي خاکی از نظر امنیت اجتماعی و اقتصادي، از اهمیت بسزائی در دوره بهرهبرداري برخوردار است. براي این منظور پارامترهاي فیزیکی مهمی در سدهاي خاکی اندازهگیري میشوند که از مهم ترین آنها، جابجاییها و تغییرشکلها است. ابزارهاي کنترل جابجائی هاي سدهاي خاکی، انحراف سنج و نشست سنج می باشد که امکان کنترل جابجائی ها را در دو راستاي افقی و قائم فراهم می کند. سد خاکی 15 خرداد که براي نخستین بار با استفاده از خلاقیتهاي فنی و علمی کارشناسان و متخصصین ایرانی و نیز امکانات موجود اجرایی کشور احداث شده است، از جمله اولین سدهاي ایران است که در زمان خود، لوازم اندازهگیري پیشرفته در حجمی نسبتا زیاد در آن نصب شده است. این سد از نوع خاکی غیرهمگن بوده و در استان مرکزي واقع شده است. در اینتحقیق، تغییرشکلهاي قائم(نشست) و افقی سد مورد بررسی قرار گرفته است. در تحلیل عددي، شرایط کرنش PLAXIS 15 خرداد با استفاده از دادههاي ابزاردقیق، نقاط نشانه و نرم افزار صفحهاي به صورت دو بعدي براي مشخص شدن وضعیت جابجائی هاي سد در نظر گرفته شده است. براي شبیه سازي رفتار خاك از مدل خاك سخت شونده که یک مدل پیشرفته براي شبیهسازي انواع مختلف خاكهاست، استفاده شده است. مقایسه کلی نتایج حاکی از تطابق خوب بین دادههاي اندازهگیري شده نشست و روش المان محدود میباشد. نتایج نشان میدهد که نشست سد تقریباً متقارن بوده و سد از نظر نشست به سمت پایداري پیش میرود. میزان جابجائی افقی سد نیز محاسبه شده است که بعلت فقدان سوند انحراف سنجی و در نتیجه عدم وجود داده هاي انحراف سنجی، امکان مقایسه جابجائیهاي افقی محاسبه شده با داده هاي واقعی مقدور نبوده است. رفتار استاتیکی سد منطقی بوده اما بدلیل عدم تحکیم کامل مصالح، سد بحالت پایداري کامل نرسیده و جابجائی ها ادامه دارد که جهت رفتارنگاري کامل و سالم سد، شایسته است مدیریت محترم امور بهره برداري سد در اسرع وقت نسبت به رفع نقص انحراف سنج ها اقدام نماید.

کلمات کلیدي:

سدهاي خاکی، نشست، سد 15 خرداد، ابزاردقیق، نرم افزارPLAXIS

نویسندگان :

احمد محمدشریفی ، کورش قادري ، محمدباقر رهنما

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

تحلیل پایداري اندر کنش خاك وشمع نسبت به پارامترهاي ژئو مکانیک

خلاصه
باتوجه به گسترش شهرها و ایجاد کلان شهرها و افزایش جمعیت ساخت سازه هاي بلند به جهت جلوگیري از گسترش بی رویه افقی شهرها اجتناب ناپذیر است . لیکن محدودیتهاي موجود در خاك و بررسی پارامترهاي ژئومکانیکی زمین هائی که اینگونه ساخت وسازها در آن صورت می پذیرد از عوامل بسیار حساس می باشد . وجود زمین هاي با مقاومت پایئن و ساخت ساختمانهاي بلند مرتبه بروي آنها از مواردي می باشد که امروزه توجه مهندسان وطراحان را بخود معطوف داشته است .استفاده از روش شمع کوبی جهت انتقال نیرو به بستر خاك یکی از روشهاي متداول و مرسوم جهت حل اینمعضل می باشد . از این رو دستیابی به روشهاي دقیق محاسباتی جهت تعیین تغییر مکان شمع ها تحت اثر بارهاي جانبی حائز اهمیت است . همچنین به دلیل تنوع خاك وعدم شناخت دقیق و کافی نسبت به ظرفیت باربري آن ، لحاظ پارامترهاي مختلف خصوصا پارامترهاي ژئو مکانیکی در محاسبات بسیار دشوار است . لذا دستیابی به پارامترهاي ژئو مکانیکی که نشاندهنده رفتار واقعی خاك باشند از اهمیت ویژه اي برخوردار است . در این مقاله سعی گردیده تا میزان تاثیرپارامترهاي شمع و خاك در تغییر مکانهاي ناشی از بارهاي جانبی مورد بررسی و مطالعه دقیق قرار گرفته و نتایج مناسبی حاصل شده است.

کلمات کلیدي :

شمع، اجزاء محدود، بارهاي افقی، اندر کنش، پارامترهاي ژئو مکانی

نویسندگان :

محمد خردرنجبر ، آرش تدین

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

آنالیز حساسیت بر روي ضخامت بال و جان تیرورق با جان کنگرهاي با توجه به ظرفیت پس از کمانش ورقهاي بال و جان

خلاصه
در تیرهاي با ارتفاع مقطع نسبتاَ زیاد مسئله کمانش ورق جان تیر بسیار محتمل بوده و از اهمیت زیادي برخوردار است، لذا براي به تعویق انداختن وقوع این پدیده جان تیر را با سخت کنندههاي افقی و قائم تقویت میکنند. این تقویتکنندهها باعث افزایش وزن تیر میشوند. استفاده از تیرورقهاي با جان کنگرهاي علاوه بر اینکه مقاومت کمانشی را افزایش میدهد، استفاده از سختکنندهها را نیز به حداقل میرساند. نکته حائز اهمیت در مورد تیرورقهاي با ارتفاع زیاد، رفتار تیر (مقاومت و باربري ) پس از کمانش ورقهاي بال و جان میباشد. میزان این مقاومت و باربري با کم و زیاد شدن ضخامت ورق بال و جان و یا ارتفاع و عرض مقطع تغییر خواهد کرد. در این تحقیق حساسیت یک تیرورق ساده و یک تیرورق با جان کنگرهاي در برابر تغییر در ضخامت بال و جان مورد ارزیابی قرار گرفته و با هم مقایسه گردیدهاند. بدین منظور هریک از این دو تیپ تیرورق تحت شرایط تکیهگاهی و شرایط بارگذاري مشابه قرار گرفته و نمودارهاي بار-تغییرمکان براي آنها ترسیم شده است؛ سپس ضخامت ورق بال و یا جان در هر تیپ تغییر داده شده و نمودارهاي بار- تغییرمکان با توجه به این تغییرات ترسیم شدهاند. در نهایت حساسیت مقاومت و باربري تیرورقها نسبت به تغییرات ضخامت بال و جان مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. این روند براي شرایط تکیهگاهی متفاوت و همچنین تیر ورقهاي با دهانههاي مختلف نیز تکرار شده است. نتایج گرفته شدهنشان میدهد که تیرورقهاي با جان کنگرهاي  نسبت به کم شدن ضخامت جان حساسیت کمتري در مقایسه با تیرورقهاي ساده دارند.

کلمات کلیدي:

تیرورق، جان موج دار، فولاد، حساسیت، کمان

نویسندگان :

حسین کلاهی ، علیرضا ریاست

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

بررسی ضرورت معماري پایدار در ایران

خلاصه:
با توجه به رشد بسیار زیاد جمعیت جهان و گذر آن از مرز هفت میلیارد نفر، میزان مصرف انرژي به شدت افزایش یافته، به طوري که ادعا شده که میزان انرژي مصرف شده در طول سال هاي 1970 تا 2000 برابر با انرژي مصرف شده از ابتداي پیدایش بشر تا سال 1970 بود، با توجه به این شدت استفاده از منابع انرژي و افزایش بی سابقه ي آلودگی هاي زیست محیطی به ویژه افزایش گازهاي گلخانه اي در سال هاي اخیر، و هشدار دانشمندان در مورد این مسئله، مقوله ي توسعه پایدار از دهه ي 80 میلادي مطرح گردید. یکی از مهمترین بخش هاي توسعه ي پایدار بحث معماري پایدار می باشد به این دلیل که بیش از نیمی از گازهاي گلخانه اي ایجاد شده در جهان توسط خانه هاي مسکونی ایجاد می شود با توجه به این موضوع که میزان گازهاي گلخانه اي تولید شده در خانه هاي مسکونی کشورهاي در حال توسعه نسبت به کشورهاي توسعه یافته بیشتر است ، ضرورت توجه به امر پایداري در زمینه معماري نمایان می گردد. نرخ شهر نشینی در کشورهاي توسعه یافته برابر با 74 % و نرخ شهر نشینی کشورهاي در حال توسعه برابر با 44 % است، اما نرخشهرنشینی در کشورهاي در حال توسعه بسیار بالا است به طوري که انتظار می رود جمعیت شهر نشین کشورهاي در حال توسعه در سال 2050 در حدود 70 % جمعیت جهان باشد که این خود نماینگر نیاز این جمعیت عظیم به خانه ي مسکونی می باشد. کشور ما ایران نیز بی نصیب از این افزایش نیاز نخواهد بود، در این مقاله ابتدا به دلایل افزایش نیاز به مسکن در ایران پرداخته خواهد شد، سپس به اهمیت معماري پایدار می پردازیم، همچنین با معرفی چند عامل مهم در رسیدن به معماري پایدار، سعی در ارائه پیشنهادهایی جهت هر چه پایدار کردن معماري کشورمان داریم.

کلمات کلیدي :

توسعه پایدار، معماري پایدار، افزایش جمعیت

نویسندگان :

سیاوش جمالی ، منوچهر داداش زاده

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)

برداشت ماسه از دریاي خزر

خلاصه
به دلیل محدودیت در برداشت مصالح از معادن و در برخی موارد دور بودن معادن از مسیرهاي جدیدالاحداث ارتباطی، در صورتی که بتوانیم از منابع و معادن موجود و نزدیک به محل کارخانه ها و پروژه ها مصالح مورد نیاز را برداشت نماییم، می توانیم شاهد کاهش چشمگیري در هزینه هاي تمام شده و مدت زمان اجراي پروژه ها باشیم . در این تحقیق به بررسی برداشت ماسه از کف دریا در سایر کشورها پرداخته شده است و در ادامه این موضوع پیشنهادي طرح شده است که آیا امکان برداشت ماسه از کف دریاي خزر نیز وجود دارد و اینکه چه طرح مناسبی را می توان براي این منطقه پیشنهاد کرد.

کلمات کلیدی :

برداشت ماسه از دریاي خزر

نویسندگان :

سبحان ا.. علیپور لیمایی

اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه ایران (1390)