تحليل عددي اثر زلزله بر روي مغارهاي نيروگاه تلمبه ذخيره‌اي سياه بيشه

نيروگاه 1000 مگاواتي تلمبه اي ذخيره اي سياه بيـشه در فاصـله تقريبـي 50 كيلـومتري شـمال تهران، متشكل از 2 سد با پوسته بتني و هسته سـنگي، تونـل هـاي انتقـال و مغارهـاي نيروگـاه ميباشد . به علت قرار گرفتن مغار سياه بيشه در پهنه لرزه اي - تكتونيكي البرز كه احتمـال وقـوع زمين لرزه در آن زياد است، تحليل پايداري اين مغار در برابر امواج زلزله ضروري مينمايد [.1] اين مجموعه شامل 3 مغار اصلي ميباشد كه به علت مجاورت و تأثير گذاري آنها بر يكديگر، در يك مدل واحد مورد بررسي قرار گرفته اند . سيستم نگهـداري ايـن مغـار تركيبـي از شـاتكريت و راك بولتهايي با ابعاد متفاوت و انواع مختلف است . در اين تحقيق تحليل پايداري ديناميكي به 2 روش انجام پذيرفته است . در روش اول ناحيه اطراف مغار به صورت ناپيوسته به روش المـان مجـزا و با نرم افزار UDEC در حالت 2 بعدي تحليل پايداري شـده اسـت . در روش دوم بـا فـرض محـيط پيوسته معادل به روش المان محدود با نرم افزار Phase 2 مغار مـورد بررسـي قـرار گرفتـه و در نهايت مقادير بدست آمده از دو روش با يكديگر مقايسه شده اند . همچنين در اين تحقيـق پـارامتر هاي طراحي سازه در حالت استاتيك و در حالت ديناميك مورد مقايسه قرار گرفته اند.

كلمات كليدي:

زلزله، مغار، سياه بيشه، درزه، ديناميك

تحليل عددي آزمايشات برجاي جك تخت و شكاف گمانه‌اي در ساختگاه سد بختياري

آزمايشات صحرايي براي تعيين پارامترهاي طراحي در بسياري از پروژه هاي ملي مورد استفاده قرار مي گيرند و نتايج خام حاصل از اين آزمايشات به دلايل مختلف به بازنگري و گاهي تجديدنظر نياز دارند . باتوجه به هزينه هاي زياد و مشكلات اجرايي آزمايشات برجا و عدم تكرارپذيري اين آزمايشات، استفاده از روشهاي جديد براي ارزيابي كامل شرايط حاكم بر توده سنگ ضروري به نظر مي رسد . هدف از اين تحقيق بررسي نتايج آزمايشات برجاي سد بختياري، شامل آزمايشات جك تخت بزرگ ) ) Large Flat jack وشكاف گمانه اي (Borehole slotter) مي باشد كه به ترتيب به منظور تعيين مدول دگرشكلي و تنش برجاي ساختگاه سد مورد استفاده قرار گرفته اند . در اين مقاله شبيه سازي عددي آزمايشات فوق با استفاده از نرم افزار تفاضل محدودFLAC3D و مقايسه نتايج حاصله از تحليل عددي با مقادير ثبت شده از آزمايشات برجا به اختصار مورد بررسي قرار گرفته است . در نهايت مقدار بهينه شده تنش برجا و مدول دگرشكلي براي آزمايشاتمذكور در سايت بختياري ارائه شده است.

كلمات كليدي:

سدبختياري، آزمايشات برجا، Flat jack، Borehole slotter

تحليل و مدلسازي توسعه شكستگي ها دريكي از مخازن ساختماني واقع در حوضه زاگرس

شكستگي ها به عنوان يكي از موثرترين عوامل بر تراوايي و حركت سيال در مخزن عمل كرده و عموماً باعث ايجاد مسائل بسياري در طي انجام عمليات حفاري و يا توليد از مخزن مي گردد . ازاينرو بررسي و تحليل شكستگي ها، همچنين شناخت نحوه عملكرد انها در طي عمر يك مخزن از اهميت وي ژه اي برخوردار مي باشد . در اين مطالعه اطلاعات مربوط به مخزن آسماري و سروك يكي از ميادين واقع در حوضه زاگرس مورد بررسي قرارگرفته است . بعد از جمع اوري اطلاعات مورد Inscribed circle analysis ، نياز با اعمال مفاهيم چند روش مدلسازي از جمله دايره محاطي مشتق دوم Curvature و روش تلفيقي Combinatory به همراه مقايسه نحوه عملكرد انها در انتشار شدت شكستگي ها به تهيه نقشه هاي توزيع شكستگي در طول مخزن پرداخته شده است . بعد از پياده سازي و اناليز روشهاي فوق مدل بهينه براي توزيع شدت شكستگي ها براي ميدان مورد نظر ارائه شده است . در انجام مراحل مدلسازي از نرم افزار Irap-RMS استفاده شده است . نتايج حاصل از اين تحقيق مي تواند به عنوان پارامتر موثري درجهت تعيين نقاط بهينه حفاري و همچنين برنامه هاي شبيه سازي مخزن در اين ميدان نفتي مورد استفاده قرار گيرد .

كلمات كليدي:

شكستگي، دايره محاطي، مشتق دوم، تلفيقي، مخزن هيدروكربوري

تحليل عددي سه بعدي تغييرات توامان تنش – نفوذپذيري در توده سنگ

توده سنگ تركيبي از ماده سنگ و درزه است كه درزه نقشي تعيين كننده در ميـزان نفوذپـذيري توده سنگ به عنوان مسيرهاي اصلي عبور جريان دارد . نفوذپذيري توده سنگ بـه شـدت تحـت تاثير تنشهاي وارد بر آن است بنابر اين تغيير آهنگ بارگذاري به صورت ثابت يا متغييـر باعـث تغيير نفوذپذيري توده سنگ اطـراف آن مـي شـود . در ايـن مقالـه بـه بررسـي تـاثير تـنش روي نفوذپذيري توده سنگ در دو حالت بارگذاري همه جانبه پرداخته مي شود بار گذاري در حالت اول به صورت افزايشي با نرخ ثابت تنش و در حالت دوم به صورت افزايشي با نرخ متغيـر تـنش در نظر گرفته شده و توده سنگ به صورت يك شبكه شكستگي مجزاي سه بعدي با جهت درزه داري تصادفي مدل سازي شده است . نتايج نشان مي دهد كه در حالت بارگذاري با نـرخ ثابـت مكـانيزم غالب بسته شدن قائم درزه و كاهش در ميزان جريان است و در حالـت بارگـذاري بـا نـرخ متغيـر مكانيزم غالب بازشدگي ناشي از اتساع برشي و در نتيجه افزايش در ميزان جريان است .

كلمات كليدي:

توده سنگ، درزه، تنش، رفتار هيدرومكانيكي، تنش- جريان

تحليل عددي سه بعدي اثر فاصله داري و شيب دسته درزه بر عملكرد تيغه TBM

عملكرد ماشين حفرتمام مقطع تونـل ) ) TBM بـه عملكـرد تيغـه هـاي آن بـستگي دارد . بـسياري ازعوامل زمين شناسي وشرايط توده سنگ بر عملكرد تيغه ها موث رند؛ درايـن مقالـه ازيـك روش مدلسازي عددي سه بعدي بر پايه روش اجزاي مجزا بـراي بررسـي اثـرات شـيب و فاصـله داري دسته درزه ها بر فرآيند پوسته اي شدن سنگ بوسـيله تيغـه هـاي TBM ،اسـتفاده شـده اسـت . متغييرهاي مورد مطالعه درحالت سه بعدي شامل،زاويه شيب متغيير درزه درحالت فاصـل ه داري ثابت وفاصله داري متغيير در حالت شيب ثابت درزه هستند . درايـن دوحالـت ،مقدارسـه متغييـر تنشهاي كششي القايي ، تنشهاي برشي القايي و حداكثرجابجايي،محاسبه شدندوميزان تنشي كـه درآن احتمال ايجادچيپس وجودداشت،به عنـوان ميـزان تـنش بحرانـي درهرمقطـع ضـبط شـده ودرفاصله داريهاي مختلف درزه ها ويازواياي متفاوت شيب دسته درزه هـا وهمچنـين درمقـاطع متعدد با هم مقايسه شدند تافاصله داري وزاويه شيب بحراني تخمـين زده شـود . نتـايج حاصـل نشان مي دهد كه نخست زاويه بحراني شيب دسته درزه ،زاويه اي مابين 45 تا 60 درجـه خواهـد بود ،كه در آن احتمال حداكثر پيشروي وجود دارد،دوم فاصله داري بحراني كه در آن، تأثير فاصله داري بر ميزان تنش بحراني كاهش چشمگيري مي يابد، فاصله 200 mm است ودرنهايت بنظر مي رسد اثر زاويه شيب دسته درزه برفرآيند توليد چيپس سنگ بيش از اثر فاصله داري است .

كلمات كليدي:

چيپس شدن سنگ،ماشين حفرتمام مقطع تونل(T.B.M)، تيغه(Disc cutter)، فاصله داري دسته درزه و شيب دسته درزه

تحليل عددي تاثير سختي عمودي و برشي درز بر دبي آب ورودي به تونل

يكي از عواملي كه در طراحي حفريات زيرزميني از جمله تونل ها بايد مورد توجه قرار بگيرد، تخمين دبي آب ورودي به فضاي زيرزميني است . در اين تحقيق با استفاده از روش عددي المان مجزا كه قابليت كاربرد در محيط ناپيوسته و انجام تحليل همزمان هيدرومكانيكي را داراست، به بررسي اثر سختي ناپيوستگي هاي موجود در توده سنگ بر ميزان آب ورودي به تونل پرداخته مي شود . نتايج نشان مي دهد با افزايش سختي عمودي و برشي درز، جريان درون ناپيوستگي ها درنتيجه دبي جريان ورودي به تونل افزايش مي يابد .

كلمات كليدي:

تحليل هيدرومكانيك، المان مجزا، تونل، سختي عمودي و برشي

تحليل لرزه‌اي ميل مهارهاي انبارهاي هسته اي بر اساس مدل اندكنش خاك و نگهدارنده اصلاح شده

در اين مقاله تحليل لرزه اي ميل مهارهاي انبارهاي هسته اي بر اساس مدل اندر كنش خاك و نگهدارنده اصلاح شده، ارائه گرديده است . براي طراحي سيستمهاي ميل مهار بايد پيش بيني اندازه، جهت و نوع تنشهاي ناشي از تنشهاي دست نخورده و اثر آنها بر روي توده سنگ اطراف محل حفاري را برآورد نمود . از عوامل ديگر مؤثر بر طرح يك سيستم مسلح ساز بر روي توده سنگ، مدت عمر پيش بيني شده براي سيستم مسلح ساز مي باشد . براي ارزيابي ارتباط ميل مهارگذاري، لازم است اندركنش توده سنگ - نگهدارنده درنظر گرفته شود . قبل از در نظر گرفتن يك سيستم نگهدارندة زمين , مشخصات بار - تغيير شكل تودة سنگ بايد تعيين شود . هر چند اگر ميل مهارها پس از وقوع تغيير شكلهاي پلاستيك نصب شوند و ميل مهارها نيز به اندازة كافي سخت نباشند , تغيير شكلهاي پلاستيك سنگ ممكن است ادامه يابند و در صورتي كه اين تنشها خيلي زياد باشند بر نگهدارنده تأثير مي گذارند . با اصلاح مدل اندركنش توده سنگ و نگهدارنده مشكلات اشاره شده مرتفع مي گردند . اصلاح ذكر شده در زمان اجرا نگهدارنده منظور شده است .

كلمات كليدي:

نگهدارنده، انبارهاي هسته اي، منحني اندركنش

تحليل عددي سه بعدي تغييرات توامان تنش – نفوذپذيري در توده سنگ

توده سنگ تركيبي از ماده سنگ و درزه است كه درزه نقشي تعيين كننده در ميـزان نفوذپـذيري توده سنگ به عنوان مسيرهاي اصلي عبور جريان دارد . نفوذپذيري توده سنگ بـه شـدت تحـت تاثير تنشهاي وارد بر آن است بنابر اين تغيير آهنگ بارگذاري به صورت ثابت يا متغييـر باعـث تغيير نفوذپذيري توده سنگ اطـراف آن مـي شـود . در ايـن مقالـه بـه بررسـي تـاثير تـنش روي نفوذپذيري توده سنگ در دو حالت بارگذاري همه جانبه پرداخته مي شود بار گذاري در حالت اول به صورت افزايشي با نرخ ثابت تنش و در حالت دوم به صورت افزايشي با نرخ متغيـر تـنش در نظر گرفته شده و توده سنگ به صورت يك شبكه شكستگي مجزاي سه بعدي با جهت درزه داري تصادفي مدل سازي شده است . نتايج نشان مي دهد كه در حالت بارگذاري با نـرخ ثابـت مكـانيزم غالب بسته شدن قائم درزه و كاهش در ميزان جريان است و در حالـت بارگـذاري بـا نـرخ متغيـر مكانيزم غالب بازشدگي ناشي از اتساع برشي و در نتيجه افزايش در ميزان جريان است .

كلمات كليدي:

توده سنگ، درزه، تنش، رفتار هيدرومكانيكي، تنش- جريان

دید کلی هدف یک تجزیه شیمیایی، فراهم آوردن اطلاعاتی درباره ترکیب نمونه‌ای از یک ماده است. در بعضی موارد اطلاعات کیفی در مورد حضور یا عدم حضور یک یا چند جزء در نمونه کافی است. در مواردی دیگر، اطلاعات کمی مورد نظر است. بدون در نظر گرفتن هدف نهایی، اطلاعات مورد نیاز در انتها، توسط اندازه‌ گیری یکی از خواص فیزیکی بدست می‌آیند که این خاصیت بطور مشخص به جزء یا اجزاء سازنده مورد نظر مربوط است.

زمینه‌های تاریخی تجریه کیفی به ابتکار «پروفسور رونالد بلچر» که به نارساییهای متعدد سیستمهای تجزیه کیفی معدنی موجود پی برده و تصمیم به اصلاح این سیستمها از طریق تحقیقات تجربی و به بحث گذاشتن موضوع در یک گروه از آنالیستهای باتجربه گرفته بود، موسسه maqa (موسسه تجزیه کیفی میدلندز) تاسیس شد. هدفهای موسسه عبارت بود از تهیه طرحهایی برای توصیه در:

بررسی سیستماتیک کاتیونهای معمولی مبتنی بر روشهای کلاسیک جا افتاده.

بررسی آنیونها.

بررسی عناصر غیر معمول.

بررسی نامحلولها.

روشي که توسط آن ، محلولي با غلظت مشخص به محلولي ديگر اضافه مي‌شود تا واکنش شيميايي بين دو ماده حل شده کامل گردد، تيتراسيون ناميده مي‌شود.
تيتر کردن از روش‌هاي تجزيه حجمي است. در تجزيه حجمي ابتدا جسم را حل کرده و حجم معيني از محلول آن را با محلول ديگري که غلظت آن مشخص است که همان محلول استاندارد ناميده مي‌شود، مي‌سنجند. در تيتراسيون محلول استاندارد به‌طور آهسته از يک بورت به محلول حاوي حجم مشخص يا وزن مشخص از ماده حل شده اضافه مي‌شود.
افزايش محلول استاندارد ، آنقدر ادامه مي‌يابد تا مقدار آن از نظر اکي‌ والان برابر مقدار جسم حل شده شود. نقطه اکي‌والان نقطه اي است که در آن ، مقدار محلول استاندارد افزوده شده از نظر شيميايي برابر با مقدار حجم مورد نظر در محلول مجهول است. اين نقطه را نقطه پايان عمل از نظر تئوري يا نقطه هم ارزي نيز مي‌گويند.